Tình hình kinh doanh tháng 2-2026 cho thấy, thị trường xe máy Việt Nam đang bước vào một giai đoạn biến động đáng chú ý khi các yếu tố kinh tế vĩ mô, đặc biệt là chi phí nhiên liệu, tác động rõ rệt đến hành vi tiêu dùng.
Xe máy vẫn là phương tiện đi lại quan trọng với đa số người dân. Ảnh: Hoàng Linh
Honda Việt Nam ngày 11-3 cho biết, doanh số bán lẻ xe máy trong tháng 2-2026 đạt 156.779 xe, giảm 19,6% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức sụt giảm khá sâu của hãng xe đang nắm giữ tới 85,9% thị phần xe máy Việt Nam.
Ngoài yếu tố mùa vụ sau Tết Nguyên đán, số liệu này còn phản ánh tâm lý thận trọng của người tiêu dùng trước những biến động. Trong thời gian gần đây, nhiều thông tin trên mạng xã hội bàn luận về khả năng các đô thị lớn sẽ hạn chế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Những thảo luận này, dù phần nào phản ánh xu hướng chuyển dịch sang phương tiện xanh, vô tình khiến không ít người dùng cân nhắc lại kế hoạch mua xe.
Không ít người lo ngại, nếu tiếp tục đầu tư vào xe xăng, việc đi lại trở nên bất tiện, giá trị phương tiện có thể giảm nhanh khi các chính sách môi trường siết chặt. Tâm lý này góp phần thúc đẩy sự quan tâm đến xe điện, đặc biệt ở nhóm người dùng trẻ hoặc sống tại các thành phố lớn.
Một yếu tố nữa cũng đang tác động mạnh tới thị trường là đợt biến động giá xăng dầu hiện nay do căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông, khiến chi phí sử dụng xe xăng trở thành mối quan tâm lớn.
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp xe điện nhanh chóng tận dụng cơ hội thúc đẩy làn sóng chuyển dịch phương tiện. VinFast giai đoạn này triển khai chương trình “Thu xăng – Đổi điện”, hỗ trợ thêm 5% giá xe máy điện cho khách hàng chuyển đổi từ xe xăng.
Trước đó, Honda cũng thông báo giảm giá 5 triệu cho khách hàng mua xe gắn máy điện Honda ICON e:, đến hết ngày 31-3-2026. Nếu tính cả các khuyến mại riêng tại đại lý, người dùng có thể sở hữu mẫu xe này với giá khoảng 16 triệu đồng (chưa bao gồm pin).
.jpg)
Nhiều hãng xe máy điện đang tranh thủ giai đoạn hiện nay để thúc đẩy doanh số, mở rộng sản xuất. Ảnh: Hoàng Linh
Những động thái trên cho thấy xe điện đang có nhiều động lực tăng trưởng. Trong vài năm gần đây, sự phát triển của hệ sinh thái sạc, chính sách ưu đãi và chi phí vận hành thấp đã giúp xe máy điện ngày càng được chú ý. Khi giá xăng tăng, lợi thế chi phí của xe điện càng trở nên rõ rệt, đặc biệt đối với nhóm người dùng di chuyển nhiều trong đô thị như "shipper".
Dự báo, thị trường xe máy Việt Nam tới đây sẽ xuất hiện hai xu hướng song song. Thứ nhất, doanh số xe xăng truyền thống có thể tiếp tục tăng trưởng chậm hoặc dao động theo các chu kỳ điều chỉnh giá nhiên liệu. Thứ hai, xe máy điện sẽ ghi nhận tốc độ mở rộng nhanh hơn, đặc biệt tại các đô thị lớn nơi vấn đề môi trường và chi phí vận hành được quan tâm nhiều hơn.
Tuy nhiên, bên cạnh làn sóng chuyển đổi mạnh mẽ, các chuyên gia cũng cho rằng người tiêu dùng không nên chạy theo xu hướng một cách cảm tính. Trong những giai đoạn nhạy cảm như khi giá xăng tăng mạnh hoặc khi các chiến dịch truyền thông về xe điện lan rộng, tâm lý “đổi xe theo trào lưu” có thể khiến nhiều người đưa ra quyết định chưa thực sự phù hợp.
Thực tế, mỗi loại phương tiện có những ưu và nhược điểm riêng. Xe điện phù hợp với nhu cầu di chuyển ngắn trong đô thị, có điều kiện sạc thuận tiện và ưu tiên chi phí vận hành thấp. Ngược lại, với những người thường xuyên di chuyển quãng đường dài, đi tỉnh hoặc chưa có hạ tầng sạc thuận lợi, xe xăng có thể vẫn là lựa chọn thực tế hơn ở thời điểm hiện tại.
Vì vậy, trong bối cảnh thị trường chuyển đổi, quan trọng nhất đối với người tiêu dùng vẫn là xác định đúng nhu cầu sử dụng – quãng đường di chuyển, điều kiện sạc, chi phí vận hành và khả năng bảo dưỡng. Quyết định dựa trên nhu cầu thực tế sẽ hiệu quả hơn nhiều so với việc chạy theo các làn sóng dư luận nhất thời.
Theo lộ trình đã công bố, Honda dự kiến bán ra CUV e: trong tháng 3-2026. Ảnh: Hoàng Linh
Nhìn tổng thể, năm 2026 nhiều khả năng trở thành năm bản lề của thị trường xe máy Việt Nam, khi sự cạnh tranh giữa xe xăng và xe điện ngày càng rõ rệt. Thách thức lớn nhất đối với các nhà sản xuất, kinh doanh phương tiện 2 bánh vì thế sẽ không chỉ là cạnh tranh lẫn nhau, mà còn là những thay đổi chính sách và hành vi tiêu dùng.
Nguyễn Thúc Hoàng Linh /Hànộimới