Vị tướng Israel từ lâu đã coi Iran và các lực lượng ủy nhiệm của nước này là mối đe dọa trung tâm, đồng thời nhiều lần kêu gọi hình thành một liên minh khu vực nhằm đối phó với Tehran.
Theo một nguồn tin từ quân đội Israel, Trung tướng Eyal Zamir, Tổng tham mưu trưởng quân đội Israel, đã ra lệnh cho các lực lượng Israel tấn công Iran từ một trung tâm chỉ huy quân sự tại Tel Aviv.
Theo các quan chức, quyết định được đưa ra sau các cuộc tham vấn quân sự cấp cao.
.png)
Tổng Tham mưu trưởng quân đội Israel, Trung tướng Eyal Zamir. Nguồn: Bộ Quốc phòng Israel
Nguồn tin tiết lộ các mệnh lệnh đó bao gồm cả việc ám sát Lãnh tụ tối cao Iran, Ayatollah Ali Khamenei.
Tướng Eyal Zamir, 60 tuổi, đã nổi lên như một trong những kiến trúc sư chủ chốt của chiến dịch tấn công chung Israel – Mỹ. Ông soạn thảo kế hoạch tác chiến với các đối tác Mỹ, tham vấn các lãnh đạo chính trị Israel và các quan chức an ninh Arab, đồng thời giám sát các cuộc không kích.
“Ông ấy đang điều hành chiến dịch,” Chuẩn tướng Shlomo Brom, một cựu chiến lược gia quân sự cấp cao của Israel, nói.
Các quan chức Israel đương nhiệm và nghỉ hưu cho biết, Tướng Zamir từ lâu đã tập trung vào mối đe dọa từ Iran và các lực lượng ủy nhiệm của nước này tại Lebanon, Gaza và Yemen, cũng như cách Israel, Mỹ và thế giới Arab có thể phối hợp để đối phó.
“Ông ấy coi Iran là ‘đầu của con rắn’,” Chuẩn tướng Guy Hazut, người từng phục vụ dưới quyền Tướng Zamir và đã viết về quân đội Israel, nói thêm: “Ý tưởng là khi bạn rút tấm thảm dưới chân Iran, bạn cũng rút tấm thảm dưới chân tất cả các lực lượng ủy nhiệm đang bao quanh chúng ta.”
Sinh ra tại Eilat, thành phố cực nam của Israel, Tướng Zamir đã đảm nhiệm nhiều vị trí cấp cao trong quân đội, trong đó có chỉ huy các chiến dịch tại Dải Gaza.
Các đồng nghiệp cũ cho biết những năm chỉ huy một sư đoàn xe tăng là giai đoạn định hình quan trọng, giúp ông có góc nhìn của một người lính trực tiếp trên chiến trường.
Ông trở thành Tổng tham mưu trưởng vào tháng Ba năm ngoái, và các nhà phân tích cho rằng ông được Chính phủ Israel bổ nhiệm nhằm giúp khôi phục niềm tin của công chúng đối với quân đội sau cuộc tấn công do Hamas dẫn đầu vào Israel ngày 7-10-2023, được xem là một trong những thất bại tình báo nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước này.
Trước đó, Tướng Zamir từng cảnh báo về mức độ sẵn sàng của Israel trước một “cuộc chiến nặng nề, kéo dài, trên nhiều mặt trận” và rằng Israel cần một “quy mô binh lực đủ lớn”.
Sau đó, ông dẫn dắt chiến dịch quân sự chống Hamas tại Gaza, chiến dịch đã vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế.
Các cuộc oanh kích của Israel đã khiến hàng chục nghìn người Palestine thiệt mạng và gây ra sự tàn phá trên diện rộng.
Quân đội Israel cho biết họ không cố ý nhắm mục tiêu vào dân thường và cáo buộc Hamas đặt các tay súng của mình giữa khu dân cư.
Ba tháng sau khi Tướng Zamir nhậm chức, Israel tiến hành một cuộc tấn công bất ngờ nhằm vào chương trình hạt nhân của Iran, châm ngòi cho cuộc xung đột kéo dài 12 ngày vào tháng Sáu năm ngoái, trong đó Iran đáp trả bằng các loạt tên lửa đạn đạo nhằm vào lãnh thổ Israel.
Hàng trăm người Iran đã thiệt mạng trong cuộc chiến đó, bao gồm phụ nữ và trẻ em, theo Bộ Y tế Iran.
Phía Israel cho biết hàng chục người Israel cũng thiệt mạng do các cuộc tấn công trả đũa của Iran.
Cuộc xung đột này được xem là bước ngoặt đối với Tướng Zamir, khi Israel lần đầu tiên tham chiến công khai với Iran, thay vì chỉ đối đầu với các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực.
Trong nhiều năm, hai bên đã tiến hành các cuộc tấn công bí mật lẻ tẻ trên bộ, trên biển, trên không và trong không gian mạng. Tướng Zamir cho rằng những chiến dịch đó cần được mở rộng.
Trong một bài nghiên cứu dài 77 trang cho Viện Washington về Chính sách Cận Đông, ông kêu gọi một chiến dịch tập trung nhằm vào Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, cũng như một liên minh phòng thủ chống Iran giữa các quốc gia trong khu vực.
“Điều quan trọng là phải hành động mang tính chiến lược cùng các đối tác và hành động để tạo ra yếu tố bất ngờ, đồng thời gây tâm lý lo ngại cả ở Iran lẫn các lực lượng ủy nhiệm của nước này,” ông viết.
Trong những tuần trước khi chiến dịch hiện tại bắt đầu, Tướng Zamir đã tổ chức hàng loạt cuộc gặp với lãnh đạo cấp cao của quân đội Mỹ.
Tháng Một, ông đến Washington để gặp Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ.
Ông cũng trao đổi về tình báo và kế hoạch tác chiến với Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ, đơn vị phụ trách khu vực Trung Đông.
Robert Satloff, Giám đốc điều hành Viện Washington, người từng làm việc với Tướng Zamir trong thập niên 2020 tại viện này cho biết, ông là người nổi tiếng thẳng thắn và nói điều mình nghĩ.
Điều đó cũng thể hiện trong quan hệ với các chính trị gia cấp cao. Tướng Zamir từng giữ chức thư ký quân sự cho Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, và dù hai người dường như cùng quan điểm về việc cần tấn công Iran, nhưng họ cũng từng bất đồng.
Khi ông Netanyahu đưa ra kế hoạch tấn công vào Gaza City hồi tháng Tám, với mục tiêu đánh bại Hamas, Tướng Zamir đã phản đối, bày tỏ lo ngại về an toàn của các con tin Israel tại Gaza và tình trạng kiệt sức của binh sĩ.
Ông cũng nhiều lần lên tiếng yêu cầu quân đội phải tuyển thêm người Israel theo Do Thái giáo chính thống cực đoan, trong bối cảnh chính phủ trì hoãn thông qua luật liên quan tới vấn đề này.
“Ông ấy không phải kiểu người luôn gật đầu,” nghị sĩ trung dung Moshe Tur-Paz, thành viên Ủy ban Đối ngoại và Quốc phòng của Quốc hội Israel, nói thêm: “Tính chuyên nghiệp quan trọng với ông ấy hơn sự trung thành chính trị.”
Ngọc Lâm /Hànộimới