Phóng viên của ba hãng tin lớn gồm CNN, MS NOW và Politico chiều 24/9 đã chính thức quay lại tác nghiệp tại Nhà Trắng. Quyết định được thực thi sau phán quyết khẩn cấp của thẩm phán liên bang, buộc chính quyền Tổng thống Donald Trump phải khôi phục thẻ báo chí cho các nhà báo này.
Phán quyết trên do Thẩm phán liên bang Timothy Kelly đưa ra sau khi ba cơ quan báo chí khởi kiện lệnh cấm của ông Trump; trong đó, tòa nhận định động thái thu hồi thẻ tác nghiệp của Nhà Trắng nhiều khả năng đã vi phạm quyền hiến định.
Dù phán quyết được ban hành từ sáng sớm 24/9, lực lượng Mật vụ Mỹ ban đầu vẫn chặn các phóng viên vào tác nghiệp, thậm chí thu giữ thẻ của một số người. Diễn biến này buộc đội ngũ luật sư đại diện cho CNN, MS NOW và Politico khẩn cấp đệ đơn lên tòa án, cáo buộc phía Nhà Trắng “liên tục vi phạm” lệnh tư pháp.
.png)
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: WH
Giải trình trước tòa sau đó, Giám đốc Vận hành Báo chí Nhà Trắng Micah Stopperich cho biết bộ phận vận hành đã nhận thông báo phục hồi quyền truy cập lúc 7:10 sáng ngày 24/9 và Mật vụ Mỹ đã kích hoạt lại thẻ vào lúc 9:07 sáng, trước khi bàn giao thẻ tại cổng kiểm soát vào lúc gần 10:00 sáng (giờ địa phương). Đến khoảng trưa cùng ngày, các phóng viên mới bắt đầu được quay trở lại khuôn viên Nhà Trắng để ghi hình và đưa tin.
Lệnh cấm được Tổng thống Donald Trump đưa ra vào ngày 18/9, khi ông tuyên bố tước quyền truy cập của ba hãng tin này vì cho rằng họ liên tục đăng tải “tin giả”. Ngày 21/9, ba cơ quan báo chí đã nộp đơn kiện lên Tòa án Liên bang Khu vực Columbia, khẳng định lệnh cấm là hành vi trả đũa vi phạm Tu chính án Thứ nhất về tự do ngôn luận và vi phạm Tu chính án Thứ năm về quy trình pháp lý công bằng.
Đáp lại, Bộ Tư pháp Mỹ đại diện cho Nhà Trắng lập luận rằng việc thu hồi thẻ là cần thiết vì lý do an ninh quốc gia. Phía chính quyền cũng đưa ra quan điểm cho rằng “quyền tiếp cận Nhà Trắng là một đặc ân — không phải là một quyền lợi”.
Bác bỏ lập luận của Bộ Tư pháp Mỹ, Thẩm phán Timothy Kelly bày tỏ hoài nghi sâu sắc về lý do “an ninh quốc gia”, nhận định hồ sơ vụ kiện không có bất kỳ bằng chứng nào chứng minh lệnh cấm xuất phát từ mối lo ngại này, mà chủ yếu bắt nguồn từ việc Tổng thống bất bình với nội dung tin tức.
Thẩm phán nhấn mạnh theo nguyên tắc chung, chính quyền phải ban hành quy định rõ ràng và gửi thông báo trước cho phóng viên trước khi áp dụng bất kỳ biện pháp chế tài nào.
Việc Nhà Trắng gửi thư thông báo muộn vào ngày 22/9 với các tiêu chuẩn mơ hồ không đáp ứng được yêu cầu pháp lý. Phán quyết tạm thời của tòa án sẽ có hiệu lực trong 14 ngày.
Phản ứng trước kết quả này, ông Theodore Boutrous Jr., luật sư đại diện cho các hãng tin, phát biểu: “Đây là một phán quyết mạnh mẽ bảo vệ tự do báo chí, quy trình pháp lý công bằng và thượng tôn pháp luật. Chúng tôi rất cảm ơn sự can thiệp nhanh chóng của tòa án”.
Cao Phong (theo DW, CNN)
Báo Nhà báo và Công luận