Bộ Tài chính cho rằng hoạt động sửa chữa hàng hóa của doanh nghiệp chế xuất phải được xem xét dựa trên nội dung, tính chất thực tế. Trường hợp sửa chữa là một công đoạn của hoạt động gia công hàng hóa cho thương nhân nước ngoài và thuộc phạm vi hoạt động chế xuất thì được áp dụng theo quy định; nếu là hoạt động sản xuất, kinh doanh khác, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện tương ứng.
Bộ Tài chính vừa có Công văn số 1392/BTC-ĐTNN phúc đáp Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) về kiến nghị liên quan đến hoạt động sửa chữa hàng hóa cho thương nhân nước ngoài của doanh nghiệp chế xuất.
Theo Bộ Tài chính, việc xác định hoạt động sửa chữa có thuộc phạm vi hoạt động chế xuất hay không cần căn cứ vào bản chất và nội dung thực tế của hoạt động, đồng thời bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật về thương mại, quản lý ngoại thương và pháp luật chuyên ngành đối với từng loại hàng hóa.
Không phải mọi hoạt động sửa chữa đều là hoạt động chế xuất
Khoản 20 Điều 2 Nghị định số 35/2022/NĐ-CP quy định hoạt động chế xuất gồm hoạt động chuyên sản xuất hàng xuất khẩu, cung ứng dịch vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu và hoạt động xuất khẩu.
Trong khi đó, Điều 178 Luật Thương mại quy định gia công trong thương mại là hoạt động mà bên nhận gia công sử dụng một phần hoặc toàn bộ nguyên liệu, vật liệu của bên đặt gia công để thực hiện một hoặc nhiều công đoạn trong quá trình sản xuất theo yêu cầu và hưởng thù lao.
Sửa chữa hàng hóa: Doanh nghiệp chế xuất cần xác định đúng tính chất hoạt động
Đáng chú ý, Điều 51 Luật Quản lý ngoại thương quy định hoạt động nhận gia công hàng hóa cho thương nhân nước ngoài có thể bao gồm các công việc như thay thế linh kiện, lắp ráp, sửa chữa, phục hồi, nâng cấp chức năng hoặc làm mới sản phẩm.
Từ các quy định trên, Bộ Tài chính cho rằng việc xác định một hoạt động sửa chữa cụ thể có phải là công đoạn của hoạt động gia công hay không phải dựa trên nội dung, tính chất thực tế của hoạt động đó.
Do vậy, chưa có cơ sở để áp dụng theo hướng mọi hoạt động sửa chữa hàng hóa cho thương nhân nước ngoài đều mặc nhiên được xác định là hoạt động chế xuất.
Trường hợp hoạt động sửa chữa thực chất là một công đoạn trong quá trình gia công hàng hóa cho thương nhân nước ngoài và hoạt động gia công đó thuộc phạm vi hoạt động chế xuất theo Nghị định số 35/2022/NĐ-CP, hoạt động sửa chữa không được xem là hoạt động sản xuất, kinh doanh khác theo khoản 6 Điều 26 của Nghị định này.
Phải tách biệt nếu phát sinh hoạt động sản xuất, kinh doanh khác
Theo Bộ Tài chính, trường hợp hoạt động sửa chữa mang tính chất sản xuất, kinh doanh khác, doanh nghiệp chế xuất phải đáp ứng các điều kiện theo khoản 6 Điều 26 Nghị định số 35/2022/NĐ-CP.
Một trong những yêu cầu đặt ra là doanh nghiệp phải ngăn cách khu vực lưu giữ hàng hóa phục vụ hoạt động chế xuất với khu vực lưu giữ hàng hóa phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh khác.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải hạch toán riêng doanh thu và chi phí liên quan đến từng hoạt động, bảo đảm việc quản lý, theo dõi và xác định nghĩa vụ tài chính theo đúng quy định.
Đặc biệt, doanh nghiệp chế xuất không được sử dụng tài sản, máy móc, thiết bị đã được hưởng ưu đãi thuế dành cho doanh nghiệp chế xuất để phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh khác.
Trường hợp sử dụng các tài sản, máy móc, thiết bị này cho hoạt động sản xuất, kinh doanh khác, doanh nghiệp phải hoàn trả phần ưu đãi thuế đã được miễn, giảm theo quy định của pháp luật về thuế.
Quy định này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp chế xuất phải phân định rõ giữa hoạt động thuộc phạm vi chế xuất và hoạt động sản xuất, kinh doanh khác, không chỉ về mặt tổ chức vận hành mà còn trong quản lý hàng hóa, tài sản, doanh thu, chi phí và ưu đãi thuế.
Sẽ rà soát quy định về doanh nghiệp chế xuất
Liên quan đến kiến nghị sửa đổi, bổ sung Nghị định số 35/2022/NĐ-CP, Bộ Tài chính cho biết sẽ nghiên cứu và lấy ý kiến các cơ quan liên quan trên cơ sở rà soát đồng bộ các quy định pháp luật.
Theo Bộ Tài chính, việc rà soát nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, trong đó có các quy định liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp chế xuất và việc hưởng, sử dụng các ưu đãi theo quy định hiện hành.
Với cách tiếp cận này, việc phân loại hoạt động sửa chữa của doanh nghiệp chế xuất sẽ không chỉ dựa vào tên gọi của công việc mà cần được xem xét trên cơ sở bản chất, quy trình và mục đích thực tế của hoạt động, cũng như mối quan hệ của hoạt động đó với quá trình gia công hàng hóa cho thương nhân nước ngoài.
Linh Anh /Doanh nghiệp và Hội nhập