Đợt tổng kiểm tra thể chế quy mô lớn nhất từ trước đến nay đang đi vào giai đoạn then chốt. Việc chỉ rõ từng điều khoản mâu thuẫn, chồng chéo được kỳ vọng sẽ nhanh chóng loại bỏ các rào cản hành chính, biến hệ thống pháp luật thành lợi thế cạnh tranh thực sự cho thị trường.
Tạo lập môi trường đầu tư thông thoáng và minh bạch luôn bắt đầu từ một hệ thống quy định chuẩn xác, không chồng chéo. Tính đến ngày 30/7, các Bộ, cơ quan, địa phương đã tổng rà soát sơ bộ hơn 43.000 văn bản quy phạm pháp luật, xác định nội dung cần sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục nhận diện, xử lý những “điểm nghẽn” của hệ thống pháp luật, phục vụ yêu cầu hoàn thiện thể chế trong giai đoạn mới.
Bộ Tư pháp nhấn mạnh, kết quả tổng rà soát của mỗi cơ quan phải chỉ rõ và giải quyết được những “điểm nghẽn” của quy định pháp luật trong từng ngành, lĩnh vực, địa bàn; góp phần khơi thông nguồn lực, đưa pháp luật thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh và xây dựng khung pháp lý đồng bộ, hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới
Nhìn vào bức tranh quy mô toàn quốc, việc quản lý và vận hành hoạt động kinh tế - xã hội đang chịu sự điều chỉnh của một lượng văn bản rất lớn. Theo Bộ Tư pháp, về cơ bản các cơ quan, địa phương đã xác định được đối tượng, phạm vi thuộc trách nhiệm tổng rà soát; bước đầu nhận diện được các quy định còn vướng mắc, bất cập, mâu thuẫn, chồng chéo. Quá trình tổng hợp báo cáo và các phụ lục cơ bản được xây dựng theo đúng Hướng dẫn số 06/HD-BCĐ ngày 22/4/2026 của Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.
Đáng chú ý, kết quả thu thập ban đầu đã phát hiện số lượng quy định pháp lý đang gây trở ngại cho việc lưu thông nguồn lực kinh tế là không nhỏ. Kết quả rà soát cũng phản ánh quy mô rất lớn của hệ thống pháp luật hiện hành với hơn 43.000 văn bản quy phạm pháp luật thuộc đối tượng rà soát trên phạm vi cả nước. Trong số này, bước đầu có gần 13.000 văn bản bước đầu xác định cần tiếp tục nghiên cứu, đề xuất phương án xử lý theo hướng sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Ở góc độ cơ quan thẩm định, Bộ Tư pháp đánh giá, kết quả bước đầu đã phản ánh sơ bộ bức tranh tổng thể về hệ thống pháp luật hiện hành, đồng thời tạo cơ sở để các cơ quan tiếp tục rà soát, hoàn thiện kỹ kết quả và đề xuất phương án xử lý đối với từng văn bản cụ thể.
Tuy nhiên, để việc sửa đổi luật pháp đi vào thực chất, giải quyết triệt để sự chồng chéo mà cộng đồng doanh nghiệp phản ánh bấy lâu nay, công tác rà soát ở một số nơi vẫn cần siết chặt chất lượng. Thực tế cho thấy vẫn còn tình trạng một số Bộ, ngành và địa phương còn thiếu cụ thể, chưa xác định rõ điều, khoản, điểm cần xử lý; chưa phân tích đầy đủ căn cứ pháp lý và thực tiễn; chưa làm rõ mối liên hệ giữa văn bản được rà soát với các văn bản liên quan. Việc xác định tiêu chí rà soát, căn cứ rà soát và lộ trình xử lý ở một số nơi chưa thống nhất, chưa đúng hướng dẫn của Ban Chỉ đạo và Bộ Tư pháp.
Chưa dừng lại ở đó, sự thiếu đồng bộ về hạ tầng dữ liệu cũng là rào cản cần khắc phục ngay. Một số cơ quan còn xác định chưa đầy đủ hoặc chưa chính xác phạm vi văn bản thuộc đối tượng tổng rà soát; dữ liệu giữa báo cáo chính thức và phần mềm hỗ trợ kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật chưa thống nhất, gây khó khăn cho việc tổng hợp số liệu và xây dựng các báo cáo chuyên đề.
Giai đoạn tới sẽ là thời điểm quan trọng để chuyển từ rà soát sang xử lý thực tế. Hiện Bộ Tư pháp đang xây dựng dự thảo Báo cáo của Chính phủ về tình hình triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Để đảm bảo tiến độ gỡ vướng cho thị trường, Bộ Tư pháp kiến nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương tập trung cao nhất cho nhiệm vụ tổng rà soát, bảo đảm tiến độ và chất lượng theo Kế hoạch số 05; yêu cầu người đứng đầu các Bộ, ngành, địa phương chịu trách nhiệm về chất lượng kết quả rà soát thuộc phạm vi quản lý, trong đó cần đặc biệt quan tâm, chỉ đạo việc chỉnh lý, hoàn thiện kết quả rà soát theo ý kiến thẩm định, cho ý kiến của Bộ Tư pháp, cũng như cập nhật kịp thời, đầy đủ các nghị quyết, kết luận của Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV trong quá trình tổng rà soát.
Mục tiêu lớn nhất của đợt tổng kiểm tra này không nằm ở các con số báo cáo, mà ở sự thay đổi môi trường kinh doanh thực tế. Bộ Tư pháp nhấn mạnh, kết quả tổng rà soát của mỗi cơ quan phải chỉ rõ và giải quyết được những “điểm nghẽn” của quy định pháp luật trong từng ngành, lĩnh vực, địa bàn; góp phần khơi thông nguồn lực, đưa pháp luật thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh và xây dựng khung pháp lý đồng bộ, hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Bảo Ngân /Doanh nghiệp và Hội nhập