Làn sóng điện hóa phương tiện giao thông đang diễn ra với tốc độ tăng trưởng phi mã trên phạm vi toàn cầu, từ các nền kinh tế phát triển đến những thị trường đang nổi.
Bứt phá ở mọi châu lục
Báo cáo chi tiết từ Tổ chức Năng lượng Mỹ Latinh và Caribe (OLACDE) cho thấy, bức tranh chuyển dịch giao thông xanh tại khu vực này đang diễn ra vô cùng sôi động với những con số kỷ lục chưa từng có.
Khu vực Mỹ Latinh đã vượt một triệu ô tô điện hóa, tiết kiệm hơn 1,5 tỉ USD mỗi năm. Ảnh: OLACDE
Tính đến hết nửa đầu năm 2026, toàn bộ khu vực Mỹ Latinh và Caribe đã chính thức vượt mốc hơn 1,016 triệu ô tô điện hóa lưu thông trên đường, đi kèm với sự hiện diện của 10.685 xe buýt điện phục vụ hệ thống vận tải hành khách công cộng tại các đô thị lớn. Sự bứt phá này thể hiện rõ qua tốc độ tăng trưởng khi chỉ riêng trong 6 tháng đầu năm 2026, khu vực đã bổ sung thêm hơn 285.000 phương tiện mới, quy mô gấp hàng chục lần so với giai đoạn vài năm trước đây.
Theo các tính toán chuyên sâu từ OLACDE, quy mô đội xe điện hóa hiện hữu không chỉ đơn thuần giảm tải lượng phát thải khí nhà kính mà còn trực tiếp giúp các nền kinh tế trong khu vực tiết kiệm tới 1,519 tỉ USD chi phí năng lượng mỗi năm nhờ chênh lệch lớn giữa giá điện và nhiên liệu hóa thạch. Đặc biệt, hiệu quả kinh tế từ phương tiện xanh thể hiện rất rõ ở dòng xe vận tải công cộng khi mỗi chiếc xe buýt điện vận hành liên tục ước tính giúp tiết kiệm tới 26.210 USD ngân sách năng lượng hằng năm.
Tương tự, tại khu vực châu Á, xu hướng tiếp nhận xe điện cũng đang tăng tốc mạnh mẽ, đặc biệt là ở phân khúc xe hai bánh tại thị trường Ấn Độ. Nghiên cứu do Boston Consulting Group thực hiện trên 1.600 người đang sở hữu hoặc có ý định mua xe máy tại Ấn Độ khẳng định tỷ lệ người tiêu dùng cân nhắc lựa chọn xe điện cho lần mua tiếp theo đã tăng vọt từ 30% vào năm 2024 lên 43% vào năm 2026.
Ở chiều ngược lại, tỷ lệ người tiêu dùng hoàn toàn loại trừ phương tiện chạy điện khỏi danh sách cân nhắc đã giảm sâu. Điều này phản ánh thực tế rằng xe điện không còn là một giải pháp thử nghiệm hay lựa chọn thứ yếu, mà đã trở thành sự lựa chọn ưu tiên hàng ngày, từng bước thay thế dòng xe động cơ đốt trong truyền thống trên thị trường xe hai bánh quy mô hàng đầu thế giới.
Song song, các thị trường phát triển như châu Âu hay Bắc Mỹ cũng ghi nhận đà bứt phá liên tục khi chính phủ các nước duy trì chính sách ưu đãi tài chính, chính sách siết chặt tiêu chuẩn phát thải, hệ thống hạ tầng sạc ngày càng phủ rộng và nhận thức bảo vệ môi trường của người dân ngày một nâng cao. Sự đồng bộ này đã đưa tổng quy mô sử dụng pin xe điện toàn cầu vượt các mốc kỷ lục lịch sử, tạo nên một bước ngoặt chuyển dịch quy mô lớn cho ngành công nghiệp giao thông toàn cầu.
Việt Nam thành điểm sáng
Hòa chung vào dòng chảy chuyển dịch điện hóa chung của thế giới, thị trường phương tiện giao thông tại Việt Nam trong năm nay cũng chứng kiến đà bùng nổ vô cùng ấn tượng, đặc biệt ghi dấu ấn đậm nét ở phân khúc xe hai bánh.
Xe điện liên tục lập kỷ lục doanh số tại thị trường Việt Nam. Ảnh: OLACDE
Theo dữ liệu thống kê từ MotorcyclesData, thị trường Việt Nam đã tiêu thụ tới 973.247 xe máy điện chỉ trong 9 tháng đầu năm, đánh dấu mức tăng trưởng nhảy vọt 90,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Nhờ tốc độ tăng trưởng gần như gấp đôi này, xe máy điện hiện đã chiếm tới 32,2% tổng lượng xe hai bánh bán ra trên toàn quốc - một tỷ lệ thâm nhập thuộc hàng cao nhất khu vực Đông Nam Á, trong bối cảnh tổng lượng tiêu thụ toàn thị trường xe máy chung chỉ tăng 25,9%.
Những con số thực tế này thể hiện sự thay đổi căn bản trong nhận thức và thói quen đi lại của người dân Việt Nam, khi xe điện từ vị thế phương tiện phụ trợ đã vươn lên thành lựa chọn di chuyển chính yếu hàng ngày của hàng triệu gia đình và người lao động.
Đóng vai trò hạt nhân và là động lực cốt lõi cho sự bùng nổ này chính là thương hiệu xe điện nội địa VinFast. Doanh nghiệp không chỉ giữ vững vị thế dẫn đầu tuyệt đối trong phân khúc xe hai bánh điện mà còn bứt phá vươn lên vị trí thứ hai trên toàn thị trường xe máy Việt Nam tính chung cả xe xăng lẫn xe điện, với số lượng đăng ký xe mới ghi nhận mức tăng kỷ lục 152,1%.
Báo cáo tài chính hợp nhất quý 3/2026 của Tập đoàn Vingroup cũng đưa ra những con số chứng minh cho quy mô sản xuất và tiêu thụ ấn tượng: đã có hơn 710.000 xe máy điện VinFast được bàn giao đến tay khách hàng trên toàn cầu trong 9 tháng đầu năm, gấp 3 lần so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, phần lớn sản lượng bàn giao tập trung tại thị trường trong nước, góp phần phủ xanh các đô thị lớn từ Hà Nội, TP.HCM cho đến các tỉnh thành trên cả nước.
Việc VinFast liên tục mở rộng hệ sinh thái trạm sạc, nâng cao năng lực sản xuất, tối ưu hóa chi phí vận hành và đa dạng hóa dải sản phẩm phù hợp với nhiều tầng lớp người dùng đã khẳng định xe máy điện tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng nhất của thị trường phương tiện giao thông Việt Nam, đồng thời vị thế dẫn dắt của thương hiệu Việt đang đặt nền móng vững chắc giúp quốc gia hiện thực hóa cam kết phát triển bền vững và giảm phát thải về 0.
Hà Khanh (TNO)
Báo Gia Lai Online