Xuất khẩu thủy sản của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong 9 tháng đầu năm 2026, với kim ngạch đạt 9,1 tỷ USD, tăng 11,5% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, những tháng cuối năm, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với áp lực cạnh tranh về giá, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và các quy định kỹ thuật tại những thị trường nhập khẩu chủ lực.
Theo số liệu thống kê của Cục Hải quan Việt Nam, riêng tháng 9/2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 1,13 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này góp phần đưa tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản trong 9 tháng lên 9,1 tỷ USD, cho thấy nhu cầu tại nhiều thị trường vẫn duy trì xu hướng tích cực.
Trong kỳ, xuất khẩu thủy sản sang nhiều thị trường ghi nhận mức tăng trưởng khả quan, gồm Trung Quốc, Hàn Quốc, Úc, Anh, Thái Lan, Canada, Brazil, Nga, Đài Loan (Trung Quốc), Đức và Hà Lan. Đáng chú ý, Brazil là thị trường có mức tăng trưởng nổi bật, với kim ngạch xuất khẩu trong tháng 9 tăng 130,7% và lũy kế 9 tháng tăng 53,2% so với cùng kỳ năm trước.
Triển vọng những tháng cuối năm được đánh giá tích cực tại Trung Quốc, thị trường có sức mua lớn và nhu cầu thủy sản thường tăng trước Tết Nguyên đán. Các mặt hàng được kỳ vọng có nhu cầu cao gồm tôm tươi sống, tôm đông lạnh, cá tra tươi và chế biến, cua ghẹ cùng các sản phẩm thủy hải sản cao cấp. Dù vậy, nguồn cung nội địa Trung Quốc phục hồi từ tháng 9 và tôm nhập khẩu giá cạnh tranh từ Ecuador có thể khiến áp lực cạnh tranh về giá gia tăng.
Tại ASEAN và Hàn Quốc, nhu cầu tương đối ổn định, tập trung vào cá thịt trắng, thủy sản đông lạnh tiện lợi và tôm thẻ cỡ nhỏ, trung bình. Trong khi đó, thị trường Mỹ có xu hướng ưu tiên sản phẩm giá hợp lý. Thủy sản đóng hộp như cá ngừ, cá thu và cá tra được dự báo có lợi thế hơn trong bối cảnh người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu. Nhu cầu tôm nhập khẩu cũng chịu tác động từ chính sách kiểm soát tồn kho và tâm lý thận trọng trước các quy định kỹ thuật, chống bán phá giá.
Đối với EU, yêu cầu về chứng nhận xanh, phát thải thấp và truy xuất nguồn gốc ngày càng được chú trọng; còn Nhật Bản ưu tiên tối ưu hóa chi phí nhập khẩu.
Trong bối cảnh đó, việc kiểm soát chi phí, nâng cao chất lượng, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và đa dạng hóa thị trường sẽ là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp thủy sản duy trì đà tăng trưởng trong những tháng cuối năm 2026.
Bình Nguyên
Tạp chí Thủy sản Việt Nam