Quy định mới của Ngân hàng Nhà nước tạo thêm dư địa tín dụng cho khách sạn, khu nghỉ dưỡng và các dự án gắn với du lịch. Nhưng vốn chỉ là một mắt xích, hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào khả năng hình thành sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách.
Một mắt xích được tháo gỡ
Theo Công văn 8509/NHNN-CSTT ngày 16/9/2026, từ ngày 01/01 đến hết ngày 31/12/2026, các tổ chức tín dụng không phải tính phần dư nợ tăng thêm so với cuối năm 2025 đối với nhà hàng, khách sạn, khu du lịch, sinh thái, nghỉ dưỡng vào dư nợ tín dụng bất động sản khi kiểm soát tăng trưởng tín dụng lĩnh vực này. Điều này tạo thêm dư địa phân bổ vốn cho các hoạt động gắn với du lịch, nhưng không đồng nghĩa các ngân hàng được tăng hạn mức tín dụng chung hay hạ chuẩn cho vay.
TS Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính quốc gia - (Ảnh: https://media.chinhphu.vn)
TS. Lê Xuân Nghĩa - nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia - đánh giá đây là biện pháp “nới lỏng tín dụng có lựa chọn, có trọng điểm”, qua đó tạo điều kiện để ngân hàng thương mại cấp vốn thuận lợi hơn cho các dự án khách sạn, khu nghỉ dưỡng và bất động sản tạo dòng tiền.
Theo ông, đặc thù của du lịch là “bỏ ra ‘tiền chẵn’ nhưng thu về ‘tiền lẻ’”, bởi dự án cần vốn đầu tư ban đầu lớn trong khi dòng tiền được tạo ra trong thời gian dài. Vì vậy, khả năng tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn phù hợp với chu kỳ khai thác có ý nghĩa đặc biệt đối với doanh nghiệp.
Tuy nhiên, đây mới chỉ là một mắt xích.
Vốn phải đi cùng sản phẩm
Nửa đầu năm 2026, Việt Nam đón gần 12,3 triệu lượt khách quốc tế, khoảng 81 triệu lượt khách nội địa; tổng thu từ khách du lịch ước đạt 569.000 tỷ đồng. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang đặt trọng tâm chuyển từ tăng trưởng về số lượng sang nâng chất lượng, giá trị gia tăng, thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách.
Ông Nguyễn Quốc Kỳ - Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Vietravel - (Ảnh: https://www.vietravel.com)
Điều đó đặt ra yêu cầu khác đối với dòng vốn mới. Xây thêm phòng lưu trú không thể tự động tạo ra năng lực cạnh tranh nếu điểm đến thiếu sản phẩm trải nghiệm, vui chơi, giải trí, ẩm thực, chăm sóc sức khỏe và kết nối giao thông.
TS. Lê Xuân Nghĩa cho rằng một khu du lịch không thể chỉ là khách sạn hay nơi lưu trú, mà phải hình thành “một hệ sinh thái hoàn chỉnh”, đủ khả năng thu hút khách quốc tế và giữ họ ở lại lâu hơn. Các điểm đến cũng cần được kết nối để khách có thể sử dụng nhiều sản phẩm, dịch vụ thay vì chỉ đến một nơi rồi rời đi.
Góc nhìn này cũng phù hợp với thực tiễn doanh nghiệp. Ông Nguyễn Quốc Kỳ - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Du lịch Vietravel - từng nhấn mạnh doanh nghiệp du lịch cần tạo bản sắc và giá trị riêng cho điểm đến, đồng thời kết nối thị trường để biến lợi thế địa phương thành sản phẩm có khả năng cạnh tranh. Vietravel hiện cũng đặt trọng tâm vào nghiên cứu thị trường, phát triển sản phẩm và kết nối hệ sinh thái dịch vụ.
Không thể chỉ trông vào tín dụng
PGS-TS Trần Kim Chung - chuyên gia Học viện Tài chính - đưa ra nhận định cho rằng bất động sản du lịch đang có cơ hội bước vào chu kỳ phát triển mới nhờ sự cộng hưởng của quy hoạch, đầu tư hạ tầng và hoàn thiện thể chế. Tuy nhiên, ông đồng thời lưu ý thị trường vẫn phải xử lý các điểm nghẽn về vốn, pháp lý và đa dạng hóa nguồn lực tài chính.
PGS. TS. Trần Kim Chung, Nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (Ảnh: Internet)
Từ góc độ quản lý ngành, Hiệp hội Du lịch Việt Nam cũng cho rằng doanh nghiệp là lực lượng trực tiếp biến chủ trương thành sản phẩm, dịch vụ và giá trị kinh tế. Để du lịch đóng góp thực chất vào tăng trưởng, cần kéo dài thời gian lưu trú, nâng mức chi tiêu, phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cao và thúc đẩy liên kết với hàng không, thương mại, văn hóa, nông nghiệp và kinh tế đêm.
Đây cũng chính là những điều TS. Lê Xuân Nghĩa nhấn mạnh khi cho rằng bên cạnh tín dụng, du lịch còn cần quy hoạch rõ ràng, chính sách đất đai phù hợp, visa thuận lợi, hạ tầng giao thông kết nối và hệ thống dịch vụ phát triển đồng bộ.
Nhìn từ phía doanh nghiệp, điều quan trọng là nguồn vốn phải được hấp thụ bởi những dự án có phương án kinh doanh và dòng tiền thực. Khi đó, tín dụng không chỉ tạo thêm công suất lưu trú mà còn có thể kéo theo đầu tư vào dịch vụ, giải trí, thương mại, vận tải và các ngành kinh tế liên quan.
Dòng vốn mở đường, hệ sinh thái giữ khách
Việt Nam đang có dư địa lớn để mở rộng du lịch khi 6 tháng đầu năm đã đạt gần một nửa mục tiêu 25 triệu khách quốc tế của năm 2026. (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Nhưng quy mô khách chỉ là một phần của bài toán.
Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng biến mỗi chuyến đi thành một chuỗi tiêu dùng dài hơn: ở lâu hơn, trải nghiệm nhiều hơn và chi tiêu nhiều hơn.
Bởi vậy, tác động đáng chú ý nhất của Công văn 8509 không nằm ở việc doanh nghiệp “được vay thêm bao nhiêu”, mà ở khả năng dòng vốn được phân bổ đúng hơn cho những hoạt động tạo ra giá trị du lịch thực chất.
Như TS. Lê Xuân Nghĩa nhận định, tín dụng là một phần rất quan trọng nhưng không thể là toàn bộ lời giải. Muốn biến lợi thế tự nhiên và văn hóa thành năng lực cạnh tranh quốc gia, Việt Nam cần phối hợp đồng bộ chính sách tiền tệ, tài khóa, đất đai, quy hoạch, đầu tư và phát triển dịch vụ để hình thành “một hệ sinh thái du lịch đủ sức cạnh tranh”.
Bảo Ngân /Doanh nghiệp và Hội nhập