Đằng sau con số tăng trưởng 1,6% là không ít áp lực mà các doanh nghiệp dệt may đang phải đối mặt như biên lợi nhuận thu hẹp, chi phí logistics leo thang... và triển vọng năm 2027 vẫn còn nhiều ẩn số.
Ngành Dệt may: Nỗ lực bứt tốc quý 4 và cẩn trọng trước ''bức tranh'' năm 2027
Dù ghi nhận kết quả xuất khẩu khả quan trong 8 tháng năm 2026, các doanh nghiệp dệt may Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với nhiều biến số khó lường từ thị trường. Để hoàn thành mục tiêu cả năm và chuẩn bị cho năm 2027, toàn ngành đang linh hoạt điều chỉnh chiến lược sản xuất-kinh doanh.
Nỗ lực giữ nhịp sản xuất, vượt khó những tháng cuối năm 2026
Theo số liệu thống kê, trong 8 tháng năm 2026, dệt may vẫn tiếp tục nằm trong top các mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu trên 10 tỷ USD của Việt Nam. Cụ thể, toàn ngành đạt kim ngạch hơn 26 tỷ USD, tăng 1,6% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, đằng sau con số tăng trưởng này là sự nỗ lực không ngừng của các doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động.
Bước vào những tháng cuối năm 2026, tin tích cực với ngành dệt may là đơn hàng tại hầu hết các doanh nghiệp lớn đã cơ bản được bảo đảm. Tuy nhiên, "bảo đảm" không có nghĩa là "yên tâm" - đó là nhận định chung của lãnh đạo nhiều doanh nghiệp trong hệ thống Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex).
Ông Nguyễn Hùng Quý, Giám đốc Điều hành Vinatex, Tổng Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tổng Công ty Dệt May miền Nam- Vinatex (VSC) cho biết VSC hiện đã bảo đảm nguồn hàng sản xuất thực tế đến hết tháng 9/2026, lượng booking đã đủ triển khai đến hết quý 4/2026. Đây cũng là tình hình chung của nhiều doanh nghiệp trong ban sản xuất kinh doanh may của Vinatex.
Tương tự, Tổng Công ty May 10 (May 10) đã bảo đảm đủ việc làm đến hết tháng 11/2026 và dự kiến đủ đơn hàng chủ lực đến hết năm; Tổng Công ty May Nhà Bè (NBC) và Công ty Cổ phần Dệt May Huế cũng đã bảo đảm kế hoạch đến hết năm 2026.
Dù vậy, các doanh nghiệp đang phải đối diện với hàng loạt áp lực mới về cơ cấu sản phẩm, chi phí và logistics.
Tại Tổng Công ty CP Dệt May Hà Nội (Hanosimex), ông Nguyễn Bá Khánh Tùng, Phó Tổng Giám đốc chia sẻ hoạt động đặt chỗ vận chuyển (booking container) đang gặp nhiều khó khăn. Nhiều lô hàng chỉ có khoảng 3 ngày để hoàn tất việc đưa hàng lên container sau khi được xác nhận, làm giảm tính chủ động và gây áp lực lớn cho kế hoạch giao hàng. Bên cạnh đó, khách hàng có xu hướng chuyển từ các mặt hàng đơn giản sang các sản phẩm có quy cách may phức tạp, tích hợp in, thêu, đính kết.
Trong khi đó, bà Nguyễn Hồng Liên, Tổng Giám đốc Dệt May Huế cho biết các dòng sản phẩm dệt kim cơ bản hiện không có khách giao dịch mà chuyển sang hàng thời trang phức tạp. Thêm vào đó, thời gian giao hàng bị khách hàng kéo giãn từ 1,5-2 tháng để nghe ngóng thị trường, khiến kế hoạch sản xuất của nhà máy gặp khó. Biên lợi nhuận của cả ngành Sợi và May đều đang thu hẹp do chi phí nguyên phụ liệu tăng nhưng khách hàng không chia sẻ.
Trước sức ép từ đối tác, nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn kiên định bảo vệ giá trị sản phẩm. Ông Nguyễn Ngọc Lân, Tổng Giám đốc Tổng Công ty May Nhà Bè (NBC) khẳng định doanh nghiệp giữ quan điểm không giảm giá mặt hàng dệt thoi để cạnh tranh. Phía May 10, Phó Tổng Giám đốc Bạch Thăng Long cũng cho biết dù khách hàng gia tăng sức ép đàm phán, công ty vẫn kiên quyết giữ mức giá đã thiết lập từ tháng 6/2026.
Để tối ưu hóa hiệu quả những tháng cuối năm, ông Cao Hữu Hiếu, Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) đã chỉ đạo các đơn vị thành viên tập trung kiểm soát chặt chi phí, nâng cao năng suất, quản trị hiệu quả dòng tiền và hàng tồn kho. Đặc biệt, VSC dự kiến sẽ tổ chức các buổi làm việc để điều tiết đơn hàng, hỗ trợ các đơn vị còn thiếu việc làm trong quý 4/2026 nhằm khai thác tối đa năng lực toàn hệ thống.
Dự báo năm 2027 nhiều thách thức
Nếu bức tranh cuối năm 2026 còn tương đối ổn định, thì triển vọng năm 2027 đang là đối mặt nhiều thách thức với toàn ngành.
Ông Nguyễn Hùng Quý, Giám đốc Điều hành Vinatex, Tổng Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tổng Công ty Dệt May miền Nam- Vinatex (VSC) nhận định bức tranh đơn hàng cho năm 2027 dự báo sẽ nhiều thách thức hơn, đòi hỏi các doanh nghiệp phải chủ động xây dựng phương án ứng phó và mở rộng cơ hội thị trường, làm việc với khách hàng ngay từ thời điểm hiện tại thay vì chờ đợi.
Thực tế tại các doanh nghiệp cho thấy bức tranh đơn hàng 2027 vẫn còn rất mờ nhạt. Tại NBC, nhiều khách hàng truyền thống chưa đưa ra kế hoạch đặt hàng cho năm sau; dự kiến phải đến cuối tháng 9 doanh nghiệp mới có thêm cơ sở đánh giá thị trường. Tại Dệt May Huế, triển vọng đơn hàng quý 1/2027 dự kiến phải trong tháng 9/2026 mới có thể xác định rõ. Tại Hanosimex, khách hàng vẫn duy trì tâm lý thận trọng, chưa đưa ra quyết định đối với các đơn hàng lớn.
Tuy nhiên, vẫn có những tín hiệu tích cực cục bộ. May 10 ghi nhận một số đề nghị tăng sản lượng từ khách hàng EU và một số khách hàng truyền thống đã đề xuất tăng đơn hàng cho năm 2027. Dù vậy, ông Bạch Thăng Long thận trọng đánh giá đây mới chỉ là tín hiệu cục bộ, chưa phản ánh xu hướng chung của thị trường.
Để chủ động ứng phó, VSC dự kiến tổ chức các buổi làm việc giữa các đơn vị trong Ban Sản xuất Kinh doanh May nhằm trao đổi, phối hợp và điều tiết đơn hàng, hỗ trợ các đơn vị còn thiếu đơn hàng trong quý 4/2026, đồng thời chuẩn bị sớm cho năm 2027.
Trước bối cảnh đó, Tổng Giám đốc Vinatex Cao Hữu Hiếu nhấn mạnh các đơn vị khối may cần chủ động chuẩn bị ngay cho quá trình đàm phán đơn hàng quý 1/2027, ưu tiên lựa chọn những đơn hàng có giá trị gia tăng cao, hiệu quả tốt. Các doanh nghiệp cần chủ động xây dựng nhiều kịch bản điều hành phù hợp với từng tình huống (biến động tỷ giá, logistics, chính sách thương mại) để giảm thiểu rủi ro.
Đặc biệt, "chìa khóa" để vượt qua giai đoạn khó khăn sắp tới chính là nguồn nhân lực. Vinatex xác định ổn định lực lượng lao động là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Các doanh nghiệp được yêu cầu nghiên cứu trích lập quỹ khen thưởng cuối năm, bảo đảm chăm lo cho người lao động dịp Tết Nguyên đán 2027.
Điển hình như Dệt May Huế và May 10 đều đang nỗ lực cải thiện điều kiện làm việc, sắp xếp lại kế hoạch để giảm tình trạng tăng ca kéo dài, qua đó giữ chân lực lượng lao động có tay nghề cao, tạo nền tảng vững chắc sẵn sàng ứng phó với mọi biến động của thị trường trong năm tới./.
Hồng Kiều (TTXVN) /Doanh Nhân Việt Nam