Chỉ còn chưa đầy 3 tháng nữa là mùa sưởi ấm bắt đầu tại phần lớn châu Âu, bài toán dự trữ khí đốt đang trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Mức tồn kho hiện ở mức thấp nhất trong 17 năm, trong khi nguồn cung sẵn có trên thị trường còn khan hiếm hơn cả năm 2022.
Điều này đặt châu Âu trước một lựa chọn khó khăn: mua khí đốt ngay từ bây giờ với giá cao, hoặc chờ đợi và đối mặt với nguy cơ thiếu hụt khi nhu cầu sưởi ấm tăng mạnh vào mùa đông.
Sự phụ thuộc của châu Âu vào năng lượng nhập khẩu đã trở thành vấn đề nổi bật trong nhiều năm qua. Các lệnh trừng phạt nhằm vào Nga buộc Liên minh châu Âu (EU), đặc biệt là Đức – từng là khách hàng lớn của khí đốt Nga – phải nhanh chóng tìm kiếm nguồn cung thay thế.
Ảnh: Theo Oilprice
Tuy nhiên, việc giảm phụ thuộc vào khí đốt Nga lại khiến châu Âu ngày càng dựa nhiều hơn vào LNG nhập khẩu, đặc biệt từ Mỹ. Trong khi đó, nguồn LNG từ Qatar, vốn từng đóng vai trò quan trọng đối với thị trường châu Âu, hiện bị gián đoạn và chưa rõ thời điểm có thể phục hồi hoàn toàn.
Nguồn cung LNG hạn chế đang đẩy châu Âu vào cuộc cạnh tranh gay gắt với các khách hàng tại châu Á. Áp lực này có thể còn gia tăng khi lệnh cấm của EU đối với LNG Nga dự kiến có hiệu lực từ tháng 1 năm sau.
Điều đáng chú ý, EU vẫn nhập khẩu LNG từ Nga với khối lượng đáng kể trong năm nay. Theo nguồn tin từ Oilprice, Bỉ thậm chí đã nhập toàn bộ khí đốt từ Nga trong tháng trước, cho thấy sự phụ thuộc vào nguồn cung này chưa thể nhanh chóng chấm dứt.
Giới quan sát đang kỳ vọng các dự án LNG mới tại Mỹ đi vào hoạt động trong một hoặc hai năm tới sẽ giúp cải thiện nguồn cung và kéo giá xuống. Tuy nhiên, ngay cả khi kịch bản này trở thành hiện thực, nguồn LNG bổ sung cũng khó có thể đến đủ sớm để giải quyết bài toán của châu Âu trong mùa đông sắp tới.
Các quốc gia châu Âu cần bổ sung khí đốt ngay từ bây giờ để chuẩn bị cho nhu cầu sưởi ấm. Trong khi hai mùa đông trước tương đối ôn hòa, không có gì đảm bảo thời tiết năm nay sẽ tiếp tục thuận lợi. Một mùa đông lạnh hơn bình thường có thể khiến nhu cầu khí đốt tăng vọt.
Áp lực càng lớn hơn khi mùa hè năm nay cũng chứng kiến nhu cầu năng lượng cao bất thường do các đợt nắng nóng kéo dài tại Tây Âu. Mùa hè vốn là thời điểm các doanh nghiệp mua khí đốt để bổ sung kho dự trữ, nhưng nhu cầu điện tăng cao đã khiến quá trình tích trữ trở nên khó khăn hơn.
EU cũng bước vào mùa hè với lượng khí đốt tồn kho thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 5 năm.
Trong khi đó, các công ty kinh doanh khí đốt vẫn thận trọng. Họ không muốn mua vào quá sớm với giá cao, bởi lo ngại giá có thể giảm trước khi lượng khí này được bán lại cho các nhà máy điện.
Tuy nhiên, chiến lược chờ đợi cũng tiềm ẩn rủi ro lớn. Khi mùa đông đến gần, áp lực phải lấp đầy các kho chứa ngầm sẽ ngày càng tăng và có thể châm ngòi cho một cuộc chạy đua mua LNG trên thị trường toàn cầu.
Theo Bloomberg, các chính phủ châu Âu có thể buộc các doanh nghiệp phải đẩy nhanh hoạt động mua vào để bảo đảm lượng dự trữ cần thiết trước ngày 1/11. Nếu điều đó xảy ra, cuộc cạnh tranh giành LNG với các nhà nhập khẩu châu Á có thể đến sớm hơn.
Nhưng ngay cả khi các chính phủ không can thiệp, cuộc cạnh tranh này vẫn khó tránh khỏi. Sự khác biệt chỉ nằm ở thời điểm các doanh nghiệp bắt đầu mua mạnh.
Dù theo kịch bản nào, châu Âu nhiều khả năng vẫn phải trả giá đắt cho lượng khí đốt cần thiết trong mùa đông. Điều này sẽ tạo thêm áp lực lên các nền kinh tế vốn đang gặp khó khăn.
Nhu cầu khí đốt của châu Âu thường tăng mạnh trong mùa đông, trong khi LNG nhập khẩu từ Mỹ và nguồn khí qua đường ống từ Na Uy, Algeria, Azerbaijan và Nga không thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu trong những giai đoạn cao điểm. Vì vậy, kho dự trữ vẫn đóng vai trò thiết yếu đối với an ninh năng lượng của khu vực.
Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông chưa có dấu hiệu kết thúc và eo biển Hormuz vẫn làm gián đoạn hoạt động vận chuyển năng lượng, triển vọng nguồn cung LNG càng trở nên bất ổn. Giá khí tự nhiên hiện đã cao gấp khoảng hai lần so với thời điểm trước khi căng thẳng leo thang.
Mỹ có thể tiếp tục tăng xuất khẩu LNG, nhưng nguồn cung bổ sung khó có thể ngay lập tức bù đắp khoảng trống trên thị trường. Với châu Âu, vấn đề không chỉ là bảo đảm đủ khí đốt cho mùa đông mà còn là mức giá mà các hộ gia đình, doanh nghiệp và nền kinh tế có thể chịu đựng.
Lê Na (Theo Oilprice)
Báo Nhà báo và Công luận