Trong bối cảnh quan hệ thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ còn nhiều bất đồng, việc quan chức cấp cao hai nước nhất trí tăng cường trao đổi và duy trì cơ chế tham vấn được xem là tín hiệu tích cực. Dù những khác biệt chưa thể được hóa giải, nhưng động thái này cho thấy, cả Bắc Kinh và Washington đều nhận thức rằng leo thang căng thẳng không mang lại lợi ích cho bên nào, đồng thời còn làm gia tăng rủi ro đối với kinh tế toàn cầu.
.jpg)
Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent. Ảnh: Trang thông tin Chính phủ Trung Quốc
Trong cuộc điện đàm giữa Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer ngày 30-7, hai bên nhất trí tiếp tục phát huy vai trò của cơ chế tham vấn kinh tế - thương mại nhằm tăng cường trao đổi, củng cố lòng tin, thu hẹp khác biệt và mở rộng hợp tác.
Cuộc điện đàm diễn ra sau khi Mỹ áp mức thuế 12,5% đối với hàng hóa Trung Quốc trong khuôn khổ gói thuế mới áp dụng cho khoảng 60 quốc gia với lý do thực thi các quy định về chống lao động cưỡng bức. Washington cũng để ngỏ khả năng mở rộng các biện pháp hạn chế thương mại, trong đó có việc cấm nhập khẩu một số sản phẩm công nghệ của Trung Quốc. Đáp lại, Bắc Kinh phản đối mạnh mẽ, cho rằng các biện pháp này đi ngược tinh thần các thỏa thuận thương mại đã đạt được, đồng thời khẳng định sẽ có biện pháp đáp trả.
Theo giới quan sát, căng thẳng thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ hiện đã vượt xa phạm vi của một cuộc tranh chấp thuế quan thông thường. Từ các biện pháp áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu, cạnh tranh nhanh chóng lan sang lĩnh vực công nghệ cao, đầu tư, chuỗi cung ứng, kiểm soát xuất khẩu và hạn chế doanh nghiệp. Washington liên tiếp siết chặt các biện pháp kiểm soát đối với chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, thiết bị sản xuất chip, đồng thời đưa nhiều doanh nghiệp Trung Quốc vào danh sách hạn chế.
Ở chiều ngược lại, Bắc Kinh cũng tăng cường kiểm soát xuất khẩu một số khoáng sản chiến lược, hạn chế mua sắm công đối với sản phẩm của nhiều doanh nghiệp Mỹ...
Tuy nhiên, sau nhiều năm áp dụng các biện pháp hạn chế lẫn nhau, mục tiêu thu hẹp thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc vẫn chưa đạt được như mong muốn, trong khi chi phí đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng ở cả hai nước ngày càng gia tăng. Phần lớn chi phí từ các mức thuế bổ sung cuối cùng được chuyển vào giá thành sản phẩm, làm tăng gánh nặng đối với doanh nghiệp nhập khẩu và người tiêu dùng. Nhiều doanh nghiệp Mỹ phải đối mặt với chi phí nguyên liệu và linh kiện cao hơn, còn không ít doanh nghiệp Trung Quốc mất một phần thị trường xuất khẩu và buộc phải điều chỉnh chuỗi sản xuất.
Không chỉ hai nền kinh tế chịu tác động, căng thẳng thương mại còn ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu. Với vai trò là trung tâm sản xuất lớn nhất thế giới của Trung Quốc và thị trường tiêu dùng hàng đầu của Mỹ, bất kỳ rào cản thương mại nào giữa hai nước cũng làm gia tăng chi phí logistics, kéo dài thời gian giao hàng và tạo thêm bất ổn đối với hoạt động đầu tư quốc tế.
Trong bối cảnh đó, việc hai bên nhất trí tăng cường cơ chế tham vấn kinh tế - thương mại được xem là bước đi cần thiết nhằm kiểm soát bất đồng và hạn chế nguy cơ căng thẳng tiếp tục leo thang. Đáng chú ý, Trung Quốc và Mỹ đang thúc đẩy thành lập Hội đồng Thương mại Trung Quốc - Mỹ, đồng thời nghiên cứu khuôn khổ cắt giảm thuế quan đối ứng đối với lượng hàng hóa trị giá khoảng 30 tỷ USD của mỗi bên.
Nếu được triển khai hiệu quả, Hội đồng Thương mại Trung Quốc - Mỹ sẽ trở thành kênh đối thoại thường xuyên giữa các cơ quan phụ trách kinh tế và thương mại của hai nước, thay vì chỉ gặp gỡ khi phát sinh tranh chấp. Cơ chế này được kỳ vọng giúp duy trì trao đổi định kỳ về thuế quan, tiếp cận thị trường, kiểm soát xuất khẩu, chuỗi cung ứng và các rào cản thương mại mới, qua đó tăng cường minh bạch, giảm nguy cơ hiểu lầm và tạo điều kiện xử lý bất đồng ngay từ giai đoạn đầu. Đây cũng sẽ là diễn đàn thúc đẩy hợp tác trong những lĩnh vực hai bên vẫn có lợi ích chung.
Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới khó có thể sớm chấm dứt, việc duy trì đối thoại và hoàn thiện các cơ chế hợp tác thực chất có ý nghĩa quan trọng hơn bao giờ hết. Đây không chỉ là tín hiệu tích cực đối với cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư, mà còn góp phần củng cố niềm tin vào triển vọng phục hồi của kinh tế thế giới. Khi bất đồng được kiểm soát thông qua đối thoại và hợp tác, quan hệ kinh tế Trung Quốc - Mỹ sẽ có thêm cơ sở để phát triển theo hướng ổn định, cân bằng hơn, đóng góp tích cực cho tăng trưởng của khu vực và toàn cầu.
Quỳnh Dương tổng hợp
Báo Hànộimới