Diễn biến căng thẳng tại Trung Đông không chỉ tác động đến thị trường năng lượng mà còn ảnh hưởng tới các kênh đầu tư. Tại Việt Nam, VN-Index được dự báo có thể rung lắc ngắn hạn, với sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm ngành.
Ba kịch bản cho giá dầu
Trong báo cáo cập nhật, CTCP Chứng khoán Mirae Asset (Việt Nam) dự báo ba kịch bản đối với thị trường năng lượng khi căng thẳng Trung Đông leo thang.
Ở kịch bản cơ sở, xung đột được kiểm soát và không gây gián đoạn đáng kể đến hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược của thương mại dầu mỏ toàn cầu. Khi đó, giá dầu có thể duy trì quanh vùng 80 - 90 USD/thùng.
Kịch bản tiêu cực hơn là xuất hiện các đợt tấn công cục bộ hoặc gián đoạn nguồn cung trong thời gian ngắn. Giá dầu khi đó có thể tăng lên vùng 90 - 100 USD/thùng.
Ở kịch bản rủi ro cao, nếu xảy ra phong tỏa hoặc gián đoạn kéo dài tại eo biển Hormuz, nguồn cung toàn cầu có thể bị thắt chặt mạnh, đẩy giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng và tạo cú sốc lạm phát mới.
Theo Mirae Asset, mức độ leo thang của giá dầu sẽ quyết định cường độ phản ứng của các thị trường tài sản.
Vàng tăng, chứng khoán toàn cầu chịu áp lực
Cùng với dầu mỏ, vàng đang là tài sản phản ứng rõ nét nhất trước bất ổn địa chính trị. Kim loại quý này đã tăng mạnh trong những phiên gần đây, phản ánh nhu cầu trú ẩn gia tăng của nhà đầu tư.
Ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược thị trường VPBankS đánh giá, trong bối cảnh tâm lý “risk-off” lan rộng, các chỉ số chứng khoán lớn như S&P 500, Nasdaq hay Dow Jones có thể chịu áp lực điều chỉnh ngắn hạn. Lịch sử cho thấy, phần lớn các căng thẳng địa chính trị khiến thị trường giảm từ 1-3% trong giai đoạn đầu trước khi dần ổn định nếu xung đột không lan rộng.
Thị trường chứng khoán Việt Nam chủ yếu chịu tác động qua kênh tâm lý và biến động dòng vốn ngoại, thay vì ảnh hưởng trực tiếp từ nguồn cung dầu Iran.
Trong ngắn hạn, VN-Index có thể xuất hiện nhịp điều chỉnh nếu giá dầu tăng mạnh và khối ngoại gia tăng bán ròng. Tuy nhiên, mức giảm được dự báo không quá lớn nếu xung đột được kiểm soát.
Các vùng hỗ trợ quan trọng của chỉ số nằm quanh khu vực 1.850 -1.870 điểm, sâu hơn là vùng 1.800 - 1.830 điểm. Kịch bản tiêu cực chỉ xảy ra khi xuất hiện cú sốc kéo dài về năng lượng hoặc lạm phát toàn cầu tái bùng phát.
Diễn biến giá các nguyên liệu khác
Cổ phiếu hàng không tiêu cực, kỳ vọng với nhóm dầu khí
Các chuyên gia phân tích dự báo, cổ phiếu hàng không, logistics, tiêu dùng và tài chính thường chịu tác động tiêu cực do chi phí đầu vào tăng và rủi ro suy giảm tăng trưởng. Ngược lại, cổ phiếu năng lượng, dầu khí và quốc phòng có xu hướng hưởng lợi trong môi trường giá dầu cao và căng thẳng kéo dài.
Theo Mirae Asset, nhóm hàng không được dự báo chịu tác động tiêu cực rõ nét nhất, với các mã tiêu biểu như HVN, VJC. Giá nhiên liệu bay tăng theo diễn biến dầu thô có thể làm thu hẹp biên lợi nhuận, trong khi nhu cầu đi lại và du lịch có nguy cơ suy yếu nếu xung đột kéo dài.
Nhóm vận tải và logistics gồm VTP, HAH, GMD, SKG, VNS cũng đối mặt sức ép từ chi phí nhiên liệu, bảo hiểm và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng. Trong kịch bản căng thẳng leo thang, chi phí vận hành tăng cao có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh.
Ở mức độ trung bình, nhóm thép với các mã HPG, HSG, NKG và nhóm xi măng - vật liệu xây dựng như HT1, BCC, PLC chịu tác động gián tiếp từ chi phí năng lượng và vận chuyển tăng, trong khi nhu cầu xây dựng có thể chậm lại do tâm lý thị trường thận trọng hơn.
Tương tự, ngành nhựa gồm BMP, NTP, AAA được đánh giá nhạy cảm với biến động giá dầu do nguyên liệu đầu vào liên quan đến hóa dầu. Nếu giá dầu duy trì ở vùng cao trong thời gian dài, biên lợi nhuận doanh nghiệp có thể bị bào mòn.
Đối với nhóm chứng khoán (SSI, HCM, VCI, VND) và bán lẻ không thiết yếu - du lịch (MWG, DGW, FRT), mức độ ảnh hưởng trực tiếp không quá lớn. Tuy nhiên, trong bối cảnh tâm lý né rủi ro gia tăng, thanh khoản thị trường và chi tiêu tiêu dùng có thể suy giảm, qua đó tác động gián tiếp đến kết quả kinh doanh.
Ở chiều ngược lại, Mirae Asset cho rằng nhóm dầu khí là bên hưởng lợi rõ rệt nhất nếu giá dầu tăng và duy trì ở mặt bằng cao. Các mã đáng chú ý gồm GAS, PVS, PVD, BSR, PLX, OIL. Diễn biến tích cực của giá năng lượng có thể hỗ trợ doanh thu, cải thiện biên lợi nhuận và thu hút dòng tiền vào nhóm cổ phiếu này.
Nhóm phân bón với các mã DPM, DCM, BFC, LAS được dự báo hưởng lợi gián tiếp khi giá khí và hàng hóa đầu ra tăng theo xu hướng năng lượng. Tuy nhiên, mức độ tích cực sẽ phụ thuộc vào khả năng kiểm soát chi phí đầu vào.
Tương tự, ngành hóa chất gồm DGC, CSV có thể được hỗ trợ trong bối cảnh giá hàng hóa liên quan đến năng lượng tăng, dù mức hưởng lợi mang tính chọn lọc giữa các doanh nghiệp.
Trong khi đó, cổ phiếu PNJ đại diện nhóm vàng có thể được hưởng lợi từ tâm lý tìm kiếm tài sản trú ẩn khi bất ổn gia tăng, song tác động được đánh giá ở mức hạn chế hơn so với nhóm dầu khí.
Trong bối cảnh biến động địa chính trị khó lường, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư duy trì kỷ luật quản trị rủi ro, hạn chế sử dụng đòn bẩy và ưu tiên những nhóm ngành có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ chu kỳ hàng hóa, thay vì chạy theo các nhịp hồi kỹ thuật ngắn hạn.
Nhị Hà /Hànộimới