Lần đầu triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng với quy mô 2 tỷ USD, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã cung ứng gần 50.000 tỷ đồng cho hệ thống ngân hàng. Động thái này góp phần hỗ trợ thanh khoản cuối năm, giảm chi phí vốn và tạo điều kiện để các ngân hàng hạ lãi suất cho vay.
Hỗ trợ thanh khoản
Bà Nguyễn Linh Phương, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN), cho biết nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng giúp các tổ chức tín dụng cân đối nguồn vốn, ổn định thanh khoản VND trong thời gian dài hơn, đặc biệt trong giai đoạn cuối năm dương lịch và trước Tết Nguyên đán.
“Mặt khác, biện pháp này bổ sung nguồn vốn VND cho hệ thống trong thời gian tương đối dài hơi với chi phí giảm, tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng ổn định và giảm lãi suất cho vay, qua đó góp phần tích cực thực hiện mục tiêu tăng trưởng”, bà Phương nhấn mạnh.
Đây là mục tiêu của NHNN khi chính thức triển khai nghiệp vụ hoán đổi giữa ngoại tệ và VND kỳ hạn 6 tháng trong phiên giao dịch ngày 9/11, với quy mô 2 tỷ USD. Qua đó, gần 50.000 tỷ đồng được bổ sung cho hệ thống ngân hàng, giúp các tổ chức tín dụng có thêm nguồn vốn tiền đồng để cân đối thanh khoản.
Đây là lần đầu NHNN thực hiện hoán đổi ngoại tệ với kỳ hạn 6 tháng. Trước đó, từ cuối năm 2025 đến nay, trong những giai đoạn thị trường chịu áp lực thanh khoản VND, cơ quan điều hành đã triển khai nghiệp vụ này với kỳ hạn ngắn từ 3 ngày đến 3 tuần, nhằm hỗ trợ nhu cầu vốn trước mắt của các tổ chức tín dụng.
Hoán đổi ngoại tệ hiểu một cách đơn giản là nghiệp vụ NHNN đổi USD lấy VND với các ngân hàng thương mại và cam kết đổi ngược lại sau một khoảng thời gian nhất định. Tức là khi ngân hàng thương mại cần VND, NHNN mua USD của ngân hàng và trả VND; đến ngày đáo hạn, NHNN bán lại USD cho ngân hàng và nhận về VND theo tỷ giá đã thỏa thuận từ đầu.
Nghiệp vụ này giúp các ngân hàng có thêm VND để đáp ứng nhu cầu thanh khoản, giảm áp lực huy động vốn ngắn hạn và hỗ trợ ổn định lãi suất trên thị trường. Song, điểm quan trọng đây không phải là NHNN bán USD vĩnh viễn hay cấp vốn không hoàn lại, mà là một giao dịch có thời hạn và có cam kết hoàn trả.
Điểm mới trong đợt giao dịch lần này là kỳ hạn 6 tháng, dài hơn đáng kể so với các đợt hoán đổi trước đây. Điều này giúp các ngân hàng chủ động hơn trong kế hoạch nguồn vốn, nhất là giai đoạn cuối năm và trước Tết Nguyên đán.
Tạo dư địa hạ lãi suất
Tác động bước đầu của nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ đã thể hiện trên thị trường liên ngân hàng. Theo bà Nguyễn Linh Phương, các tổ chức tín dụng hưởng ứng tích cực ngay sau khi NHNN công bố triển khai. Lãi suất hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng trên thị trường liên ngân hàng giảm về mức tương đương mức NHNN chào giao dịch; lãi suất hoán đổi ở các kỳ hạn từ 3 tháng trở lên cũng có xu hướng giảm.
Theo bà Phương, những diễn biến này cho thấy giải pháp đã bước đầu có tác động tích cực, góp phần ổn định kỳ vọng thị trường, tạo điều kiện thuận lợi để giảm mặt bằng lãi suất.
Ở góc độ ngân hàng thương mại, ông Trần Chí Thanh, Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Khối Nguồn vốn và Ngoại hối, Ngân hàng TMCP Quốc tế (VIB), đánh giá đây là bước đi tích cực, kịp thời của NHNN trong bối cảnh nhu cầu vốn thường tăng cao vào những tháng cuối năm.
“Bên cạnh thị trường mở kéo dài đến 3 tháng, nguồn vốn ngoại tệ hoán đổi này kéo dài 6 tháng so với trước đây chỉ có một, hai tuần cũng là một chỉ dấu rất rõ ràng của NHNN trong việc không những cung cấp thanh khoản ngắn hạn mà còn giúp các ngân hàng cũng như hệ thống ngân hàng thêm cân đối vốn trong kỳ hạn dài hơn”, ông Thanh nhận định.
Một lợi ích đáng chú ý khác là giảm chi phí huy động vốn từ thị trường quốc tế. Theo ông Thanh, chi phí vay hợp vốn nước ngoài của các ngân hàng gồm hai cấu phần: chi phí huy động ngoại tệ và chi phí hoán đổi từ ngoại tệ sang VND để sử dụng trong nước.
“Với việc NHNN tiếp tục thực hiện hoán đổi ngoại tệ với chi phí hợp lý cho thị trường, tổng chi phí các ngân hàng vay ở nước ngoài sẽ giảm bớt và tạo điều kiện hỗ trợ cho các tổ chức tín dụng. Bên cạnh đó, khi NHNN cung một khối lượng đủ lớn, tôi nghĩ rằng, nó cũng sẽ giảm áp lực cho các ngân hàng thương mại trong việc tăng lãi suất huy động trong nước”, ông Thanh cho biết.
Đồng quan điểm, ông Vũ Minh Trường, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), cho rằng việc kéo dài kỳ hạn hoán đổi lên 6 tháng giúp nguồn cung VND trên thị trường liên ngân hàng ổn định hơn, tạo niềm tin cho hệ thống ngân hàng về khả năng cân đối thanh khoản.
Theo ông Trường, nếu tính từ tháng 11/2026, các giao dịch sẽ đáo hạn vào tháng 5/2027, qua đó bao phủ hai thời điểm quan trọng đối với thanh khoản ngân hàng là thời điểm quyết toán cuối năm 2026 và kỳ tín dụng dịp Tết Nguyên đán 2027.
Đánh giá về chi phí giao dịch, ông Trường cho biết: “Ngân hàng Nhà nước đã cung một lượng hoán đổi ngoại tệ là 2 tỷ USD trong đợt vừa rồi với kỳ hạn là 6 tháng với chi phí về hoán đổi là 2,25%. Chi phí hoán đổi này được đánh giá là khá hợp lý, thấp hơn so với chi phí huy động thực tế của các ngân hàng trên thị trường quốc tế vào thời điểm hiện tại”.
Đại diện VPBank cho rằng chi phí hoán đổi thấp hơn giúp ngân hàng giảm chi phí vốn, tạo điều kiện điều chỉnh lãi suất theo định hướng của NHNN và Chính phủ.
Điều hành linh hoạt các công cụ
Việc triển khai hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng là giải pháp bổ sung nguồn VND cho hệ thống, bên cạnh các công cụ điều hành khác như nghiệp vụ thị trường mở và tái cấp vốn. Tuy nhiên, đây vẫn là giao dịch có thời hạn, các ngân hàng phải hoàn trả VND để nhận lại ngoại tệ khi đáo hạn, không phải nguồn vốn được cấp không hoàn lại.
Ông Trần Chí Thanh cho rằng khi bước vào mùa kiều hối và xuất khẩu cuối năm, nguồn ngoại tệ có thể trở nên dồi dào hơn. Đây là điều kiện thuận lợi để NHNN mua ngoại tệ, tăng dự trữ ngoại hối, đồng thời cung ứng thêm VND cho thị trường. Trong bối cảnh nguồn huy động trong nước còn hạn chế, việc bổ sung vốn từ nước ngoài cũng giúp hệ thống ngân hàng đa dạng hóa nguồn vốn và ổn định mặt bằng huy động.
“Chúng tôi kỳ vọng NHNN tiếp tục hỗ trợ hệ thống ngân hàng bằng chính sách hoán đổi ngoại hối trong thời gian sắp tới phù hợp với diễn biến của thị trường”, ông Thanh nhấn mạnh.
Theo bà Nguyễn Linh Phương, thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến kinh tế vĩ mô và thị trường tiền tệ, điều hành chủ động, linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ, trong đó có nghiệp vụ thị trường mở, tái cấp vốn và hoán đổi ngoại tệ với quy mô, kỳ hạn, thời điểm phù hợp.
Cùng với đó, NHNN sẽ kết hợp các giải pháp điều hành lãi suất, tỷ giá và tín dụng nhằm duy trì thanh khoản, bổ sung nguồn vốn VND cho hệ thống ở mức phù hợp, hỗ trợ ổn định và giảm mặt bằng lãi suất, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số; đồng thời kiểm soát lạm phát và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
Như vậy, việc kéo dài kỳ hạn hoán đổi ngoại tệ không chỉ hỗ trợ nhu cầu thanh khoản trước mắt mà còn giúp các ngân hàng chủ động hơn về nguồn vốn, giảm chi phí đầu vào. Tuy nhiên, mức độ tác động đến lãi suất cho vay và tăng trưởng tín dụng vẫn phụ thuộc vào diễn biến huy động vốn, nhu cầu tín dụng và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế.
Lê Phương/TTXVN
Doanh Nhân Việt Nam