Một số ngân hàng ghi nhận nợ có khả năng mất vốn tăng mạnh trong nửa đầu năm như HDBank (+103%), TPBank (+72%), OCB (+42%)...
Báo cáo tài chính bán niên 2026 của 29 ngân hàng trong hệ thống cho thấy tín hiệu đà tăng nợ xấu chậm lại trong quý II so với quý đầu năm.
Tại ngày 30/6/2026, tổng quy mô cho vay khách hàng tại 29 ngân hàng ước đạt 15,64 triệu tỷ đồng, tăng 8,87% so với đầu năm (hết quý I tăng 3,75%). Trong đó, dư nợ xấu (nợ nhóm 3,4,5) ở mức hơn 315.000 tỷ đồng, tăng 18% so với đầu năm (quý I tăng 12%).
Mức tăng nợ xấu được dẫn dắt bởi nợ nhóm 3 tăng 45% và nợ nhóm 4 tăng 37%. Nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) có tốc độ tăng chậm hơn - khoảng 5% so với đầu năm, nhưng xét về quy mô vẫn chiếm tỷ trọng lớn, khoảng 57% tổng dư nợ xấu, tương ứng 179.273 tỷ đồng.
Một số ngân hàng ghi nhận nợ có khả năng mất vốn chiếm trên 80% dư nợ xấu như NCB (93%), Baoviet Bank (92%), PVcomBank (84%), Bac A Bank (82%)...
Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC
Xét về mức tăng, HDBank là ngân hàng có nợ nhóm 5 tăng mạnh nhất hệ thống trong 6 tháng đầu năm.
Tại thời điểm 30/6/2026, nợ có khả năng mất vốn tại HDBank ở mức 7.719 tỷ đồng, tăng 103% so với đầu năm. Đáng chú ý, nợ nhóm 2 (nợ cần chú ý) cũng tăng mạnh 65% lên hơn 30.000 tỷ, trong khi nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) tăng 38% lên hơn 5.500 tỷ đồng. Chỉ riêng nợ nhóm 4 giảm 7%. Tỷ lệ nợ xấu theo đó tăng lên 2,79% từ mức 2,44% hồi cuối năm 2025.
Ban lãnh đạo HDBank cho biết nợ xấu tăng tập trung chủ yếu tại nhóm khách hàng bán lẻ, đặc biệt tại hộ kinh doanh và nông nghiệp do môi trường kinh doanh kém thuận lợi, chịu ảnh hưởng từ thiên tai. Trong khi đó ở nhóm khách hàng doanh nghiệp, nợ xấu chỉ ở mức 1,2%.
Xếp thứ hai sau HDBank, TPBank cũng ghi nhận nợ có khả năng mất vốn tăng 72% so với đầu năm nhưng đã cải thiện so với quý liền trước.
Cụ thể, tại cuối quý II/2026, TPBank có 6.278 tỷ đồng nợ xấu, tăng 59% so với đầu năm và tăng 7,4% so với quý liền trước. Trong đó, nợ có khả năng mất vốn là 2.359 tỷ đồng, tăng 72% so với đầu năm nhưng giảm nhẹ so với cuối quý I.
Đà tăng nợ xấu chậm lại đưa tỷ lệ nợ xấu duy trì ở mức 1,86%, gần như đi ngang so với quý trước, một tín hiệu cho thấy chu kỳ nợ xấu tại TPBank nhiều khả năng đã qua đỉnh ở quý I. Diễn biến này cho phép chi phí dự phòng (774 tỷ, tăng 41,6% so với quý I) được dùng để nâng bộ đệm bao phủ rủi ro thay vì dùng cho xóa nợ mới. Kết quả là tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) tại cuối quý II đã cải thiện gần chục điểm % lên mức 67%.
Một ngân hàng khác cũng ghi nhận nợ có khả năng mất vốn tăng mạnh trong nửa đầu năm 2026 là OCB. Tại ngày 30/6/2026, dư nợ nhóm 5 tại OCB tăng 42% so với đầu năm lên 5.438 tỷ đồng, tương đương 71% tổng dư nợ xấu. Tỷ lệ nợ xấu ước tính ở mức 3,49%, tăng 0,3 điểm % so với đầu năm. Nếu cộng thêm các khoản nợ chờ xử lý và trái phiếu VAMC thì tỷ lệ nợ xấu gộp của OCB ở mức 4,1%.
Bên cạnh đó, nợ nhóm 2 (nợ cần chú ý) tại OCB cũng tăng 50%, phản ánh rủi ro chuyển nhóm nợ trong các quý tiếp theo.
Một số ngân hàng như MB, KienlongBank, PVcomBank... cũng ghi nhận nợ nhóm 5 tăng hai con số. Ở chiều ngược lại, VietinBank, VietBank, SaigonBank... là những ngân hàng ghi nhận nợ có khả năng mất vốn cải thiện so với đầu năm.
Còn nếu xét về số tuyệt đối, tại cuối quý II/2026, SACOMBANK tiếp tục là ngân hàng có quy mô nợ có khả năng mất vốn lớn nhất hệ thống với 32.274 tỷ đồng, tăng hơn 2.300 tỷ đồng, tương ứng tăng 8% so với đầu năm khi ngân hàng tiếp tục rà soát và phân loại lại danh mục tín dụng sau giai đoạn tái cơ cấu.
Theo đó, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ tại cuối quý II/2026 ở mức 7,54% (so với 6,42% hồi đầu năm). Riêng tỷ lệ nợ có khả năng mất vốn trên tổng dư nợ là 5,07%.
Ngoài ra, tỷ lệ nợ nhóm 2 (nợ cần chú ý) tiếp tục xu hướng tăng mạnh lên mức 2,6% cũng là tín hiệu cần lưu ý, cảnh báo rủi ro tỷ lệ nợ xấu của SACOMBANK có thể tiếp đà gia tăng trong các quý tới.
Với việc áp lực nợ xấu tăng, đặc biệt là nợ nhóm 5, SACOMBANK đã mạnh tay tăng trích lập dự phòng rủi ro tín dụng quý II/2026 lên hơn 7.000 tỷ đồng, gấp 6,4 lần cùng kỳ năm ngoái, chấp nhận lợi nhuận trước thuế trong quý giảm 44% để ưu tiên làm sạch bảng cân đối.
Bên cạnh SACOMBANK, một số ngân hàng như BIDV, VietinBank cũng ghi nhận quy mô nợ nhóm 5 trên 10.000 tỷ. Đây đều là các ngân hàng có dư nợ cho vay thuộc top dẫn đầu hệ thống, do vậy nếu so với tổng quy mô tín dụng toàn ngân hàng, tỷ trọng nợ nhóm 5 chỉ ở mức xấp xỉ 1%.
Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC
Trong một nhận định gần đây, Chứng khoán Guotai Haitong chỉ ra rằng chất lượng tài sản toàn ngành đang có tín hiệu phân hóa rõ nét, với tỷ lệ nợ xấu đi ngang nhưng số dư nợ xấu tăng nhanh và mức tăng tập trung ở một số ngân hàng lớn. "Riêng trong quý II, STB, CTG, BID và HDB đóng góp gần như toàn bộ mức tăng ròng NPL của mẫu ngành, cho thấy headline toàn ngành chịu ảnh hưởng không cân xứng từ một số ngân hàng", nhóm phân tích nhận định.
Nhóm chuyên gia cũng lưu ý diễn biến nợ nhóm 2 (+28% so với đầu năm) tăng nhanh hơn nợ xấu (+18%) là tín hiệu cần theo dõi sớm do phản ánh rủi ro đang mở rộng trước khi chuyển hóa đầy đủ vào nợ xấu nội bảng.
Còn VIS Ratings thì đánh giá rằng rủi ro chất lượng tài sản đang có xu hướng lan rộng ra nhiều ngân hàng trong bối cảnh chi phí lãi vay cao và môi trường kinh doanh khó khăn làm suy giảm khả năng trả nợ. Tỷ lệ nợ quá hạn toàn ngành đã tăng lên 3,8% tại cuối quý II từ mức 3,3% hồi đầu năm.
Ở phân khúc khách hàng cá nhân, tình trạng quá hạn đã lan rộng từ ngân hàng nhỏ và vừa sang một số ngân hàng lớn; đặc biệt là đối với các khoản vay mua nhà và/hoặc hộ kinh doanh.
Còn ở phân khúc khách hàng doanh nghiệp, tình trạng quá hạn cũng tăng tại một số ngân hàng lớn, đặc biệt ở các nhóm ngành bất động sản, thực phẩm, đồ uống và nông nghiệp khi chi phí tài chính và logistics gia tăng do căng thẳng địa chính trị gây áp lực lên biên lợi nhuận và dòng tiền của các doanh nghiệp này.
Chỉ một số nhà băng như Vietcombank, ACB vẫn duy trì chất lượng tài sản ổn định nhờ danh mục đa dạng, tiêu chuẩn thẩm định thận trọng và tỷ trọng cho vay bất động sản rủi ro cao thấp hơn ngành.
Dự báo cho nửa cuối năm, VIS Rating kỳ vọng rủi ro tài sản toàn ngành sẽ tiếp tục ở mức cao trong bối cảnh lãi suất dự báo neo cao. Áp lực sẽ rõ nét hơn tại các ngân hàng có tỷ trọng bán lẻ lớn và có tốc độ tăng trưởng mạnh ở mảng cho vay bất động sản rủi ro cao.
Diên Vỹ /Doanh Nhân Việt Nam