Một thành công lớn trong điều hành chính sách tiền tệ thời gian qua, theo SGI Capital, là tỷ giá tiếp tục ổn định, thậm chí tỷ giá tự do giảm xuống thấp hơn tỷ giá chính thức - điều hiếm khi xảy ra trong lịch sử.
Thách thức trong điều hành CSTT sẽ tăng lên trong những tháng cuối năm
Cho tới thời điểm này, SGI Capital nhận định rằng những nỗ lực của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước trong việc bình ổn lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế đang thành công và phần nào kiềm chế được đà tăng lãi suất.
Một thành công lớn khác trong điều hành chính sách tiền tệ thời gian qua, theo SGI Capital, là tỷ giá tiếp tục ổn định, thậm chí tỷ giá tự do giảm xuống thấp hơn tỷ giá chính thức - điều hiếm khi xảy ra trong lịch sử.
Chính phủ và NHNN đã quyết liệt kiểm soát dòng vốn đi vào các kênh đầu cơ và tích trữ như tiền số, vàng và ngoại tệ, giúp cho vòng quay lưu chuyển tiền tích cực hơn và cải thiện khả năng huy động của hệ thống ngân hàng.
Nhập siêu giảm mạnh trong tháng 8 cộng với dòng vốn huy động ngoại tệ từ quốc tế của các ngân hàng gần đây góp phần đẩy lượng cung tín dụng USD tăng mạnh ra nền kinh tế, giúp nhu cầu USD trong nước được đáp ứng đầy đủ. Mặt khác, lãi suất tiền gửi VND tăng cao cũng giúp tăng sức hấp dẫn của VND và giảm nhu cầu găm giữ ngoại tệ.
Nhóm phân tích kỳ vọng mặt trận tỷ giá đang được kiểm soát tốt trước mắt sẽ giúp NHNN bớt khó khăn với nhiệm vụ kiềm chế lãi suất.
Tuy vậy, thách thức trong điều hành chính sách tiền tệ dự kiến sẽ tăng lên trong những tháng cuối năm. Sự truyền dẫn của đà tăng giá xăng dầu, vận tải, và hàng hóa toàn cầu cộng hưởng với nhu cầu tăng trưởng cao trong nước và tốc độ tăng cung tiền mạnh của hai năm qua lên lạm phát sẽ là biến số đáng chú ý nhất trong những tháng/quý tới.
Báo cáo cho biết CPI và lạm phát lõi trong tháng 8 đã tiến gần ngưỡng 4,5%. Trong kịch bản giá dầu duy trì ở mức cao, SGI Capital dự báo CPI có thể vượt 5% vào cuối năm và vượt 6% trong quý I/2027 do hiệu ứng lan tỏa của chi phí năng lượng.
Ngoài ra, mặt bằng lãi suất đang tăng trên toàn cầu cũng làm khả năng tiếp cận vốn quốc tế trở nên khó khăn và đắt đỏ hơn khi ngay cả các Chính phủ nhiều nước lớn cũng đang phải đi vay với lãi suất cao. Các khoản huy động ngoại tệ quốc tế đã giúp giải tỏa áp lực tỷ giá và thanh khoản ngắn hạn, nhưng khi các ngân hàng dùng hết dư địa này, áp lực tỷ giá có thể sẽ quay lại cuối năm nay và trong 2027.
Mặt bằng lãi suất dự báo neo cao, rủi ro lệch kỳ hạn huy động - cho vay gia tăng
Về phía lãi suất, mặt bằng lãi suất trong nước tháng qua ghi nhận xu hướng ổn định khi tăng ở các kỳ lãi suất huy động trung và dài hạn nhưng giảm trở lại ở các kỳ giao dịch liên ngân hàng với sự hỗ trợ thanh khoản từ kênh OMO.
Trong thời gian tới, SGI Capital dự báo nhu cầu vốn dài hạn rất lớn phục vụ các đại dự án hạ tầng và BĐS tiếp tục sẽ phải dựa nhiều vào nguồn tín dụng ngân hàng khiến mặt bằng lãi suất cho vay neo cao.
Điều này phần nào cải thiện NIM của các ngân hàng trong ngắn hạn nhưng mặt khác tạo hiệu ứng cạnh tranh thu hẹp nhu cầu vay vốn của các hoạt động sản xuất kinh doanh và đầu tư tiêu dùng thông thường, đồng thời làm gia tăng rủi ro nợ xấu và rủi ro lệch kỳ hạn trong cơ cấu huy động và cho vay vốn đã ở vào tình trạng căng thẳng.
Về phía thị trường, ảnh hưởng của lãi suất cao đang thể hiện rõ hơn.
SGI Capital chỉ ra rằng một số dự án quy mô lớn sử dụng nhiều vốn vay ngân hàng xuất hiện lượng tin rao bán tăng, trong khi giá giao dịch chịu áp lực điều chỉnh. Nguồn cung mới từ chủ đầu tư phải cạnh tranh với lượng hàng thứ cấp được nhà đầu tư mua trong giai đoạn trước.
Trong khi đó, nhu cầu vay mua nhà suy giảm khi lãi suất tăng. Nhóm phân tích cho rằng quá trình giảm đòn bẩy đã bắt đầu xuất hiện ở một bộ phận cá nhân và doanh nghiệp chủ động thu hẹp dư nợ, cải thiện dòng tiền. Ngược lại, những chủ thể tiếp tục vay mới với chi phí cao để đảo nợ hoặc duy trì hoạt động sẽ phải đối mặt với mức độ rủi ro lớn hơn.
Đây chính là các tác nhân có thể góp phần thúc đẩy những cuộc đua lãi suất. Thực tế, lãi suất TPDN BĐS đã xuất hiện mốc 13% gần đây và sẽ cần được tiếp tục theo dõi trong thời gian tới.
Trang Mai /Doanh Nhân Việt Nam