Dầu diesel từng rẻ hơn xăng rất nhiều, chuyện gì đã khiến cục diện giá nhiên liệu đảo ngược?

09:45 | 17/11/2026
Giá diesel bình quân tại Mỹ lên 6,06 USD mỗi gallon, cao hơn nhiều so với mức 3,87 USD của xăng do nhu cầu lớn, thuế cao, chi phí lọc dầu và những hạn chế về nguồn cung.

Xu hướng đảo chiều gần như liên tục kể từ tháng 9/2004

Diesel từng rẻ hơn xăng tại Mỹ, ngoại trừ những tháng mùa đông khi nhu cầu nhiên liệu sưởi ấm tăng cao. Tuy nhiên, xu hướng này đã đảo chiều gần như liên tục kể từ tháng 9/2004, khiến loại nhiên liệu thiết yếu đối với vận tải, nông nghiệp và xây dựng trở nên đắt đỏ hơn.

Giá dầu diesel hiện cao hơn nhiều so với xăng, phản ánh xu hướng thay đổi trong thị trường nhiên liệu Mỹ. Ảnh: Jalopnik

Theo dữ liệu của Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) được bài gốc dẫn lại, giá diesel bình quân trên toàn quốc ở mức 6,06 USD mỗi gallon, trong khi giá xăng là 3,87 USD mỗi gallon. Căng thẳng tại Trung Đông góp phần đẩy giá dầu thô toàn cầu tăng, nhưng việc diesel đắt hơn xăng không phải hiện tượng mới tại Mỹ.

Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết, xét theo giá mỗi gallon, diesel dùng cho phương tiện đường bộ đã đắt hơn xăng thường gần như liên tục kể từ tháng 9/2004. Trước đó, diesel thường rẻ hơn xăng, ngoại trừ những tháng mùa đông, khi nhu cầu tăng do loại nhiên liệu này còn được sử dụng để sưởi ấm nhà ở.

Nhu cầu tương đối cao tại châu Âu, Trung Quốc, Ấn Độ và Mỹ là một trong những nguyên nhân khiến diesel dần đắt hơn xăng. Ngoài quan hệ cung cầu, xu hướng sử dụng diesel có hàm lượng lưu huỳnh thấp cũng làm tăng chi phí sản xuất và phân phối vì đòi hỏi quá trình lọc dầu bổ sung.

Theo EIA, một yếu tố khác là thuế tiêu thụ đặc biệt liên bang đối với diesel đường bộ cao hơn thuế áp dụng cho xăng 0,06 USD mỗi gallon. Khi cộng thêm tác động của địa chính trị và các hạn chế về nguồn cung, nguyên nhân khiến giá diesel tăng cao trở nên rõ ràng hơn.

Tốc độ tăng giá diesel so với dữ liệu cùng kỳ năm trước của AAA đặc biệt đáng chú ý. Khi đó, giá xăng bình quân toàn quốc là 3,08 USD mỗi gallon, còn diesel ở mức 3,76 USD mỗi gallon. Điều này đồng nghĩa giá diesel đã tăng hơn 60% trong giai đoạn được so sánh, dù Mỹ vẫn dư cung diesel và các nhà máy lọc dầu vận hành gần hết công suất, với tỷ lệ sử dụng đạt 97%. Vậy tại sao giá diesel vẫn cao?

Hạn chế về nguồn cung là yếu tố lớn

Dù chưa đến 3% ô tô chở khách tại Mỹ sử dụng diesel, nền kinh tế nước này vẫn phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu này trong vận tải, logistics, nông nghiệp và xây dựng. So với xăng, nhu cầu diesel ít co giãn hơn, nghĩa là biến động giá không nhất thiết làm nhu cầu thay đổi tương ứng.

Gregg Ibendahl, phó giáo sư kinh tế nông nghiệp tại Đại học Bang Kansas, nói với Scientific American: "Người dân vẫn lái xe nhiều khi giá xăng tăng, nhưng người tiêu dùng sẽ cân nhắc túi tiền và cắt giảm các chuyến đi cùng những hoạt động tương tự". Ông nói tiếp: "Tuy nhiên, với diesel thì hoàn toàn không như vậy. Giá diesel cao hơn 2,50 USD so với mùa xuân, nhưng điều đó sẽ không ngăn bất kỳ nông dân nào đưa máy gặt đập liên hợp ra đồng".

Theo một báo cáo khác của EIA, giá dầu thô cao và hoạt động lọc dầu suy giảm tại Nga, Trung Quốc và Trung Đông là một phần nguyên nhân khiến giá diesel tăng trong những tháng gần đây. Ukraine đã nhắm mục tiêu vào nhiều nhà máy lọc dầu của Nga, Trung Quốc tạm dừng xuất khẩu nhiên liệu để bảo vệ nguồn dự trữ trong nước, trong khi tình hình tại eo biển Hormuz tiếp tục gây bất ổn.

Những yếu tố này làm tăng nhu cầu nhập sản phẩm từ Mỹ, một trong những nước sản xuất sản phẩm dầu mỏ tinh chế lớn nhất thế giới. Mỹ xuất khẩu khoảng 1,5 triệu thùng diesel mỗi ngày, tiêu thụ trong nước khoảng 3,6 triệu thùng mỗi ngày và sản xuất gần 5,3 triệu thùng mỗi ngày, theo American Action Forum. Điều này đặt ra câu hỏi liệu Mỹ có nên hạn chế xuất khẩu như Trung Quốc để tăng nguồn cung trong nước và kéo giá diesel xuống hay không.

Theo American Action Forum, lệnh cấm xuất khẩu chưa chắc cải thiện tình hình. Báo cáo của tổ chức này cho rằng lệnh cấm có thể giúp hạ giá bán buôn trong thời gian đầu tại khu vực Bờ Vịnh, nơi tập trung phần lớn hoạt động sản xuất diesel của Mỹ. Tuy nhiên, mức giá thấp hơn có thể không lan sang những khu vực khác do hạn chế về logistics và cơ sở hạ tầng.

Chẳng hạn, tại New England, nhập khẩu diesel từ Canada rẻ hơn mua nhiên liệu từ các nguồn trong nước. Bờ Tây, Hawaii và Alaska cũng nhập khẩu diesel để bổ sung nguồn cung nội địa. Nếu lệnh cấm kéo dài, các nhà máy lọc dầu Mỹ có thể phải giảm sản lượng vì khó tìm được đầu ra cho lượng cung dư thừa. Khi các nhà máy lọc dầu cắt giảm sản xuất, giá của mọi sản phẩm dầu mỏ, trong đó có diesel, có thể tăng lên. Kết quả này đi ngược mục tiêu ban đầu của lệnh cấm.

Nếu căng thẳng toàn cầu tiếp diễn và những hạn chế về nguồn cung vẫn tồn tại, giá diesel khó có thể giảm. Tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng: "Chúng ta không cần một thỏa thuận với Iran" rõ ràng không phải tín hiệu tích cực. Bài gốc cũng nhận định đảng Dân chủ, sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, có thể tạo ra thay đổi.

Dũng Phan (Theo Jalopnik)
Báo Nhà báo và Công luận

Tin cùng chuyên mục

Sau sáp nhập đơn vị hành chính, hệ thống Hội Bảo vệ người tiêu dùng tại địa phương gặp một số khó khăn về tổ chức, nhân lực và kinh phí. Trong khi đó,..
10:39 | 16/11/2026
Giá dầu Brent đã lùi từ trên 100 USD xuống vùng thấp của ngưỡng 90 USD mỗi thùng, nhưng lạm phát Mỹ vẫn ở mức cao do chi phí dịch vụ, làn sóng xây dựn..
09:41 | 15/11/2026
Năm 2026, thị trường bạc toàn cầu dự báo bước vào năm thiếu hụt nguồn cung thứ sáu liên tiếp. Dù vậy, giới phân tích cảnh báo cán cân cung - cầu có th..
20:42 | 14/11/2026
Giá vàng sáng nay 14/11/2026 tiếp tục giảm 500.000 đồng/lượng, đưa giá vàng miếng xuống 137,5 triệu đồng/lượng.
20:30 | 14/11/2026
Từ đầu tháng 11-2026, giá điện và xăng dầu đồng loạt giảm, tạo kỳ vọng chi phí ăn uống, dịch vụ sẽ hạ nhiệt. Tuy nhiên, giá đồ ăn, thức uống tại nhiều..
09:29 | 14/11/2026
Giá vàng sáng nay 13/11/2026 tiếp tục giảm thêm 1 triệu đồng/lượng, đưa giá vàng miếng xuống 138 triệu đồng/lượng.
11:40 | 13/11/2026
Iran ngày 10/11 đã bác bỏ cáo buộc của Pháp về việc Tehran đứng sau các vụ tấn công mạng nhằm vào hệ thống làm lạnh tại các siêu thị, trong khi Liên m..
10:03 | 13/11/2026
Trong tháng 3, có 188/260 doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu (chiếm 72%) ghi nhận ít nhất một ngày có lượng tồn kho vượt 150% mức bình quân của ba tháng..
17:30 | 12/11/2026
Thông tin từ Liên Bộ Tài chính - Công Thương, từ 15h chiều nay (12/11), giá xăng trong nước giảm hơn 1.300 đồng/lít, đưa giá bán của mặt hàng này xuốn..
16:50 | 12/11/2026
Giá vàng sáng nay 12/11/2026 tiếp tục giảm thêm 1 triệu đồng/lượng, đưa giá vàng miếng xuống 139 triệu đồng/lượng.
11:51 | 12/11/2026

          Chung nhan Tin Nhiem Mang

Giấy phép hoạt động 2455/GP-TTĐT STTTT Hà Nội 22/8/2022
Chịu trách nhiệm Quản lý nội dung: Nguyễn Lưu Ly - Giám đốc

NGƯỜI LÀM NGHỀ - VÌ MỘT QUỐC GIA PHỒN THỊNH
Trưởng Ban Biên tập Nguyễn Việt Thắng * Hotline 0907775995
Trụ sở: Số 226 Vạn Phúc, Liễu Giai, Q.Ba Đình, Thành phố Hà Nội
Nhà khách La Thành-Văn phòng Chính phủ * P. 206 Tầng 2 Nhà A
TEL:
(024) 39 195 195 * Email: Nguoilamnghe.com.vn@gmail.com
VPĐD Hải Phòng: Số 12 Lô 59 Khu TĐC Vinhomes, Q.Hồng Bàng
Trưởng Văn phòng Đại diện: Bùi Mạnh Tuấn * TEL: 
093 12345 85

VĂN PHÒNG ĐẠI DIỆN - ĐÔNG NAM BỘ TẠI TP. HCM
VPĐD TP. HCM: Số 138 Đường Nguyễn Thị Minh Khai, Quận 3
Trưởng Văn phòng Đại diện: Hồng Phong * TEL:
(028) 39 181920

® CHUYÊN TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ NGƯỜI LÀM NGHỀ
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức

Vận hành bởi Công ty TNHH Chuyên trang Người Làm Nghề
icon up