BẢN LĨNH NGƯỜI NÔNG DÂN THỜI KỲ ĐỔI MỚI: TỪ CÚ VẤP NGÃ TIỀN TỶ ĐẾN CHỦ NHÂN CHUỖI BA TRANG TRẠI CẦY VÒI HƯƠNG

17:07 | 17/11/2026
Ít ai ngờ rằng, chủ nhân của ba trang trại cầy vòi hương quy mô hơn 2.000 cá thể tại phường Sơn Nam (tỉnh Hưng Yên) từng nếm trải thất bại cay đắng ngay từ những bước chân đầu tiên với đàn giống 100 con hao hụt gần hết. Bằng ý chí bền bỉ, tư duy làm nông nghiệp bài bản và sự sáng tạo không ngừng, vợ chồng anh Bùi Xuân Hoàn không chỉ gây dựng cơ ngơi tiền tỷ mà còn xuất sắc trở thành một trong 96 Nông dân Việt Nam tiêu biểu được vinh danh trong sự kiện kỷ niệm 40 năm Đổi mới (năm 2026) vừa qua.

“Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới” Bùi Xuân Hoàn (phường Sơn Nam, tỉnh Hưng Yên) đang rất thành công với mô hình nuôi Cầy vòi hương thương phẩm và con giống

Rời bỏ "vùng an toàn" để dấn thân vào lối đi mới

Trước khi trở thành một "tỷ phú nông dân" nổi tiếng khắp vùng đồng bằng Bắc Bộ, anh Bùi Xuân Hoàn từng là một người thợ mộc bậc 6 lành nghề, giữ vai trò tổ trưởng sản xuất tại hợp tác xã. Sự tỉ mỉ, kiên nhẫn của nghề mộc đã rèn giũa cho anh đức tính cẩn trọng trong từng đường đi nước bước. Sau khi lập gia đình vào năm 1990, hai vợ chồng chuyển hướng kinh doanh và sớm gặt hái nhiều thành công vững chắc trong lĩnh vực nhà hàng, khách sạn. Tưởng chừng cuộc sống cứ thế êm đềm trôi trên nền tảng đã ổn định, thì đến năm 2017, nhận thấy tiềm năng kinh tế lớn từ các dòng đặc sản rừng có giá trị cao, anh chị đã đưa ra một quyết định đầy táo bạo: rẽ ngang sang nuôi cầy vòi hương (còn gọi là chồn hương).

Trong tự nhiên, cầy vòi hương là loài thú ăn thịt họ Cầy, phân bố chủ yếu ở các vùng rừng núi, trung du và nổi tiếng bởi chất lượng thịt thơm ngon, giàu dinh dưỡng. Do nhu cầu ẩm thực cao cấp ngày càng tăng trong khi nguồn cung tự nhiên cạn kiệt, loài vật này mang lại giá trị thương phẩm rất lớn (thường dao động từ 1,4 đến 1,7 triệu đồng/kg trên thị trường). Tuy nhiên, đây lại là đối tượng thuộc Nhóm IIB – Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm theo quy định của pháp luật Việt Nam và Phụ lục CITES. Việc gây nuôi thương mại đòi hỏi người làm nghề không chỉ nắm vững đặc tính sinh học hoang dã mà còn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về nguồn gốc hợp pháp, đăng ký mã số cơ sở với cơ quan Kiểm lâm.

Để toàn tâm toàn ý cho lối đi đầy thử thách này, vợ chồng anh Hoàn chấp nhận rời bỏ "vùng an toàn" đang hái ra tiền, bàn giao cơ ngơi nhà hàng, khách sạn cho người thân quản lý và dành trọn nhiều tháng trời miệt mài nghiên cứu tài liệu, tập tính loài vật nuôi mới mẻ này. Đó thực sự là một bước ngoặt đòi hỏi bản lĩnh lớn, khi người ta dám đánh đổi sự ổn định đã chắc trong tay để dấn thân vào một lĩnh vực hoàn toàn xa lạ.

Cú vấp đầu tiên và bài học đắt giá

Con đường khởi nghiệp vốn chưa bao giờ trải hoa hồng, nhất là với một loài vật nuôi hoang dã có tập tính phức tạp. Lần đầu tiên lặn lội vào tận miền Tây tìm mua con giống, vì chưa có kinh nghiệm thực tế lại mang tâm lý nóng lòng muốn sớm thu hồi vốn, anh chị đã quyết định mua 100 con cầy vòi hương với mức giá lên tới 30 - 40 triệu đồng/con. Điều đáng tiếc là toàn bộ số cầy này đều đang trong giai đoạn mang thai. Quãng đường vận chuyển hàng nghìn cây số từ Nam ra Bắc cùng sự thay đổi đột ngột về khí hậu, môi trường sống đã khiến đàn vật nuôi bị sốc nhiệt, căng thẳng tột độ và gần như chết sạch. Thiệt hại lên tới hàng tỷ đồng ngay ở bước khởi đầu là một cú giáng nặng nề khiến nhiều người chứng kiến không khỏi xót xa. Thế nhưng, trước biến cố lớn, anh Hoàn vẫn giữ vững tâm thế bình tĩnh và khẳng định quyết tâm theo đuổi nghề đến cùng. Rút ra bài học xương máu từ sự nóng vội, ở lần thứ hai, hai vợ chồng quyết định vào miền Nam thực hiện một chuyến khảo sát bài bản tại nhiều trang trại uy tín - nơi nghề nuôi cầy vòi hương đã đi trước miền Bắc nhiều năm. Thay vì mua qua trung gian hay môi giới, anh chủ động tìm cách tiếp cận, trò chuyện trực tiếp với các chủ cơ sở gây nuôi có tâm.

Cảm kích trước nghị lực và câu chuyện vượt khó của đôi vợ chồng đất Hưng Yên, một chủ trang trại lớn tại TP. Hồ Chí Minh đã đồng ý cung cấp nguồn giống do chính cơ sở mình sinh sản, nhưng hẹn đúng 8 tháng sau mới giao để đảm bảo đàn cầy con đạt độ tuổi cứng cáp và sức đề kháng tốt nhất. Anh chị kiên nhẫn chờ đợi, hoàn thiện đầy đủ các thủ tục pháp lý với cơ quan chức năng, rồi tự lái ô tô xuyên Việt vào tận TP. Hồ Chí Minh đón đàn giống về Hưng Yên an toàn.

Bền bỉ làm chủ kỹ thuật nuôi loài vật "khó tính"

Đưa được đàn giống chuẩn về đến quê nhà mới chỉ là bước khởi đầu. Ban đầu, anh Hoàn thả nuôi khoảng 100 con trên diện tích chuồng trại rộng chừng 450 m². Dù đã được người chủ trại ở TP. Hồ Chí Minh tận tình hướng dẫn từ cách thiết kế chuồng sàn cao ráo, thông thoáng đến khẩu phần ăn, anh vẫn chưa thể gặt hái thành công ngay. Theo giới chuyên môn và những người nuôi lâu năm, cầy vòi hương là loài động vật ăn tạp (khẩu phần gồm khoảng 60 - 70% thực vật như chuối chín, đu đủ, cháo ngô/gạo nấu nhuyễn và 30 - 40% đạm động vật như cá, cua, ốc, cổ cánh gà), nhưng lại có hệ tiêu hóa vô cùng nhạy cảm. Chỉ cần nguồn thức ăn hơi ôi thiu, nguồn nước không đảm bảo hoặc thời tiết giao mùa thay đổi đột ngột là vật nuôi rất dễ mắc các bệnh đường ruột nguy hiểm như tiêu chảy, kiết lỵ hay cầu trùng. Bên cạnh đó, chúng hoạt động mạnh về đêm, ban ngày thường ngủ nghỉ, nếu không nắm rõ quy luật sinh lý thì rất khó căn chuẩn "thời điểm vàng" để ghép đôi sinh sản.

Không nản chí trước những lúng túng ban đầu, anh Hoàn tiếp tục mời một nghệ nhân nuôi cầy vòi hương dày dạn kinh nghiệm ở Thanh Hóa ra tận Hưng Yên "cầm tay chỉ việc", hướng dẫn tỉ mỉ từng khâu từ kỹ thuật tiêm phòng vắc-xin, pha chế khẩu phần dinh dưỡng theo từng giai đoạn đến cách nhận biết dấu hiệu động dục và đỡ đẻ cho cầy mẹ. Anh Hoàn chia sẻ, anh đã phải mất ròng rã 7 - 8 năm trời mới từng bước làm chủ hoàn toàn quy trình nuôi nhốt và nhân giống khép kín. Trong đó, 4 năm đầu là quãng thời gian vất vả và tốn kém nhất, khi mỗi ngày đều là một cuộc thử nghiệm, ghi chép và điều chỉnh từng chi tiết nhỏ nhất để thích nghi với khí hậu bốn mùa của miền Bắc.

Sáng tạo từ sự quan sát tinh tế: Cho cầy nghe nhạc để... tăng năng suất

Điều làm nên sự khác biệt và đẳng cấp trong mô hình của anh Bùi Xuân Hoàn chính là khả năng quan sát tinh tế kết hợp với tư duy sáng tạo không ngừng. Quá trình ngày đêm ăn ngủ cùng trang trại giúp anh nhận ra một đặc điểm tâm lý cực kỳ quan trọng của cầy vòi hương: bản tính hoang dã khiến chúng rất nhạy cảm với tiếng động lạ, dễ rơi vào trạng thái hoảng loạn, căng thẳng (stress). Đặc biệt, trong giai đoạn mang thai và nuôi con nhỏ, nếu bị giật mình bởi tiếng ồn đột ngột, cầy mẹ có thể bỏ ổ, mất sữa, thậm chí cắn chết hoặc ăn thịt chính con non của mình.

Trăn trở nhiều đêm tìm lời giải, anh chợt nhớ đến mô hình chăn nuôi bò Kobe nổi tiếng tại Nhật Bản - nơi người nông dân mở nhạc giao hưởng để giúp đàn bò thư giãn, giảm căng thẳng và cho chất lượng thịt thượng hạng. Nghĩ là làm, anh quyết định lắp đặt hệ thống loa phát thanh tại tất cả các góc trong trang trại, mở những bản nhạc nhẹ nhàng, du dương xuyên suốt từ đầu giờ làm việc buổi sáng đến tối muộn. Âm nhạc đều đặn đã tạo nên một "lớp đệm âm thanh" êm dịu, giúp đàn cầy dần làm quen với sự hiện diện của con người, xóa bỏ nỗi sợ hãi trước các tiếng động bất ngờ từ bên ngoài và sinh hoạt vô cùng điềm tĩnh. Song song với giải pháp "trị liệu tâm lý" độc đáo này, anh Hoàn còn mạnh dạn đầu tư đồng bộ hạ tầng hiện đại: lắp đặt hệ thống điều hòa không khí để duy trì nền nhiệt ổn định quanh năm (tránh cái nóng oi bức mùa hè và gió rét mùa đông miền Bắc), thiết kế hệ thống van uống nước tự động đảm bảo vệ sinh tuyệt đối, cùng quy trình kiểm soát thức ăn, vắc-xin khắt khe.

Môi trường sống sạch sẽ, gần gũi với tự nhiên và hoàn toàn vắng bóng sự căng thẳng đã mang lại bước đột phá ngoạn mục về năng suất sinh sản: nếu như trước đây mỗi cá thể cái chỉ đẻ 1 lứa/năm với trung bình 3 con non, thì nay đàn cầy của anh sinh sản đều đặn 2 lứa/năm, đạt bình quân 6 con non cho mỗi cầy mẹ mỗi năm, tỷ lệ nuôi sống gần như tuyệt đối.

Vợ chồng anh Bùi Xuân Hoàn không chỉ gây dựng cơ ngơi tiền tỷ mà còn xuất sắc trở thành một trong 96 Nông dân Việt Nam tiêu biểu được vinh danh trong sự kiện kỷ niệm 40 năm Đổi mới (năm 2026) vừa qua do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tổ chức tại Hà Nội

Hiệu quả kinh tế tiền tỷ và tấm lòng lan tỏa giá trị cộng đồng

Từ 100 con giống ban đầu trên diện tích 450 m², đến nay vợ chồng anh Bùi Xuân Hoàn đã mở rộng quy mô lên 3 trang trại hiện đại với tổng đàn trên 2.000 cá thể, trong đó có khoảng 500 con sinh sản chất lượng cao. Toàn bộ quy trình nuôi dưỡng đều được đăng ký mã số trại nuôi hợp pháp, có sổ sách theo dõi biến động đàn rõ ràng và được cơ quan Kiểm lâm xác nhận nguồn gốc đầy đủ. Hiện tại, trang trại của anh đã trở thành đối tác cung ứng cầy vòi hương thương phẩm uy tín cho khoảng 40 nhà hàng, khách sạn lớn đạt chuẩn 4 - 5 sao tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước, với cam kết chất lượng sạch từ trang trại đến tận bàn ăn của thực khách.

Ở mảng cung ứng con giống, thị trường luôn trong tình trạng "cung không đủ cầu" nhờ uy tín về chất lượng đàn bố mẹ thuần chủng: mỗi cá thể cầy cái hậu bị có giá bán khoảng 12 triệu đồng, cầy đực phối giống đạt khoảng 35 triệu đồng, và các cặp con giống tách mẹ sau 3 tháng nuôi được xuất bán với giá khoảng 10 triệu đồng/cặp. Đáng quý hơn, bà con nông dân khi mua giống tại trại của anh phần lớn đều nuôi sinh sản thành công ngay từ lứa đầu.

Không giữ bí quyết làm giàu cho riêng mình, trang trại của vợ chồng anh Hoàn luôn rộng mở đón tiếp các đoàn khách, hội viên nông dân từ khắp nơi đến tham quan, học hỏi. Anh đã trực tiếp chuyển giao kỹ thuật, hướng dẫn thủ tục pháp lý và hỗ trợ bao tiêu sản phẩm cho hàng trăm hộ chăn nuôi tại khu vực miền Bắc, giúp nhiều gia đình mở ra hướng phát triển kinh tế mới bền vững. Thậm chí, anh còn ấp ủ tâm nguyện khi quy mô đàn tiếp tục lớn mạnh sẽ phối hợp với cơ quan chức năng thả một phần cá thể về môi trường tự nhiên, góp phần bảo tồn nguồn gen động vật hoang dã quý hiếm.

Câu chuyện khởi nghiệp của vợ chồng anh Bùi Xuân Hoàn là minh chứng sống động cho bản lĩnh của người nông dân Việt Nam trong thời kỳ đổi mới: dám nghĩ, dám làm, dám đối mặt với thất bại và vươn lên mạnh mẽ từ chính nghịch cảnh. Đúng như câu châm ngôn “hổ phụ sinh hổ tử”, ở gia đình anh, truyền thống ấy được tiếp nối một cách hào hùng. Thừa hưởng từ người cha là nhà thơ - doanh nhân Bùi Ngọc Hà thứ “gen trội” của một ý chí sắt đá và một nghị lực phi thường không gì quật ngã, anh Hoàn đã viết tiếp trang sử vẻ vang của gia đình bằng một phương thức riêng. Nếu người cha vượt qua “bão táp số phận” bằng ngòi bút và những vần thơ đượm chất thép, thì người con lại viết nên hành trình ấy bằng một con đường, một lối đi riêng, bằng những vết sẹo của vấp ngã và sự kiên cường của một tư duy đổi mới. Dù đi trên hai hành trình khác nhau nhưng đều chung một ngọn lửa nhiệt huyết: không đầu hàng trước khó khăn. Cũng bởi vậy, câu nói "tôi thích làm việc khó" của anh không chỉ là lời bộc bạch của riêng một người, mà là tinh thần được vun đắp, gìn giữ và trao truyền qua các thế hệ trong một gia đình giàu nghị lực. Với anh, câu nói "tôi thích làm việc khó" không chỉ là một lời bộc bạch giản dị, mà là phương châm sống đã được tôi luyện qua cả một chặng đường dài đầy mồ hôi, nước mắt và trí tuệ. Danh hiệu Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới mà anh vinh dự đón nhận không chỉ là phần thưởng xứng đáng cho một cá nhân, mà còn thắp lên ngọn lửa niềm tin, khơi dậy khát vọng làm giàu chính đáng cho hàng triệu nông dân trên khắp mọi miền quê hương của Tổ quốc.

"Gặp mặt Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới" do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tổ chức tại Hà Nội

Nhìn lại hành trình từ một người thợ mộc gầy dựng cơ ngơi đến ông chủ chuỗi trang trại cầy vòi hương tiền tỷ, câu chuyện của anh Bùi Xuân Hoàn vượt lên trên một mô hình kinh tế giỏi thông thường để trở thành biểu tượng truyền cảm hứng về ý chí tự lực, tự cường. Can đảm bước ra khỏi vùng an toàn, không chùn bước trước thất bại tiền tỷ và dám dấn thân vào một lĩnh vực hoàn toàn mới mẻ, đòi hỏi hàm lượng kỹ thuật cao chính là minh chứng rõ nét nhất cho bản lĩnh của người nông dân thời đại số. Giữa muôn vàn ngã rẽ và thử thách của thương trường, tấm gương của anh là bài học quý giá cho thế hệ trẻ hôm nay trên con đường khởi nghiệp: thành công không bao giờ đến từ sự ngẫu nhiên hay con đường trải sẵn, mà là trái ngọt của tư duy dám nghĩ dám làm, sự kiên tâm bền bỉ và khát vọng vươn lên làm chủ cuộc đời từ chính những khó khăn nghiệt ngã nhất.

Khép lại hành trình đầy gian nan mà vinh quang, anh Hoàn đã chứng minh rằng: khi ý chí kiên cường được thắp sáng bằng tư duy khoa học và khát vọng vươn lên, mọi nghịch cảnh đều có thể hóa thành bệ phóng, để mỗi người không chỉ làm chủ cuộc đời mình mà còn viết nên những kỳ tích trên chính mảnh đất quê hương của mình.

Tuệ Nhã - ThS. Quản lý Văn hóa
Nhà Nghiên cứu Văn hóa lịch sử

Tin cùng chuyên mục

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Quyết định số 3117/QĐ-BVHTTDL ngày 16/11/2026, chính thức đưa “Nghề làm nước mắm Phan Thiết” vào Danh mục..
19:39 | 17/11/2026
Cảng hàng không Quốc tế Vân Phong tại Khánh Hòa thuộc nhóm 19 sân bay quốc tế của cả nước. Dự án gây chú ý khi được nghiên cứu theo hướng xây dựng trê..
13:16 | 17/11/2026
PHÚ THỌ - Giữa ngút ngàn sương gió miền sơn cước, nơi cội nguồn Đất Tổ cất giữ những bí mật của thời gian, có một hương vị mộc mạc của đồng bào Mường,..
15:16 | 16/11/2026
PHÚ THỌ - Cam Cao Phong được xem là một trong những đặc sản của Phú Thọ với chất lượng và hương vị đặc trưng riêng. Vụ cam năm nay bắt đầu trong niềm ..
07:24 | 16/11/2026
Mùa cam Cao Phong
07:24 | 16/11/2026
TUYÊN QUANG - Giữa bản làng bình yên của dân tộc Pà Thẻn thôn My Bắc, xã Tân Trịnh, có một người đàn ông dành gần trọn cuộc đời để gìn giữ nét đẹp văn..
19:43 | 15/11/2026
Từ những cánh đồng thuần nông truyền thống, gạo ngon Phú Xuân đã vươn lên khẳng định vị thế trên thị trường nhờ tư duy làm kinh tế tập thể bài bản, nh..
17:18 | 15/11/2026
Từ hương vị mắm tôm truyền thống trong căn bếp gia đình, chị Trương Ngọc Ánh, CEO Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ TA (Công ty TA), đã xây dựng thươ..
15:56 | 15/11/2026
Tối 13/11, tại phường Bình Đông, Thành phố Hồ Chí Minh, Tuần lễ kết nối cung cầu sản phẩm nông, thuỷ sản, đặc sản vùng miền chính thức khai mạc. Sự ki..
08:13 | 15/11/2026
Từ ngày 14-11, ngành Đường sắt tổ chức chạy đôi tàu khách QT1/QT2 trên tuyến Hà Nội – Lưu Xá (Thái Nguyên) và ngược lại vào các ngày thứ Bảy, Chủ nhật..
09:17 | 14/11/2026
Dù giá lợn hơi tại nhiều địa phương bắt đầu nhích tăng, người chăn nuôi vẫn e ngại tái đàn vì giá thức ăn leo thang và nỗi lo dịch tả lợn châu Phi.
12:21 | 13/11/2026

          Chung nhan Tin Nhiem Mang

Giấy phép hoạt động 2455/GP-TTĐT STTTT Hà Nội 22/8/2022
Chịu trách nhiệm Quản lý nội dung: Nguyễn Lưu Ly - Giám đốc

NGƯỜI LÀM NGHỀ - VÌ MỘT QUỐC GIA PHỒN THỊNH
Trưởng Ban Biên tập Nguyễn Việt Thắng * Hotline 0907775995
Trụ sở: Số 226 Vạn Phúc, Liễu Giai, Q.Ba Đình, Thành phố Hà Nội
Nhà khách La Thành-Văn phòng Chính phủ * P. 206 Tầng 2 Nhà A
TEL:
(024) 39 195 195 * Email: Nguoilamnghe.com.vn@gmail.com
VPĐD Hải Phòng: Số 12 Lô 59 Khu TĐC Vinhomes, Q.Hồng Bàng
Trưởng Văn phòng Đại diện: Bùi Mạnh Tuấn * TEL: 
093 12345 85

VĂN PHÒNG ĐẠI DIỆN - ĐÔNG NAM BỘ TẠI TP. HCM
VPĐD TP. HCM: Số 138 Đường Nguyễn Thị Minh Khai, Quận 3
Trưởng Văn phòng Đại diện: Hồng Phong * TEL:
(028) 39 181920

® CHUYÊN TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ NGƯỜI LÀM NGHỀ
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức

Vận hành bởi Công ty TNHH Chuyên trang Người Làm Nghề
icon up