Sắc xanh tiếp tục duy trì trên thị trường cà phê thế giới trong bối cảnh hiện tượng El Niño được dự báo mạnh lên, đe dọa trực tiếp đến triển vọng sản xuất tại các vùng trọng điểm từ Nam Mỹ đến Đông Nam Á.
Theo số liệu cập nhật từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), khép lại phiên giao dịch ngày 19/10, thị trường cà phê ghi nhận phiên tăng điểm thứ hai liên tiếp. Áp lực từ các yếu tố thời tiết cực đoan tiếp tục là động lực chính chi phối tâm lý giới đầu tư, đẩy các kỳ hạn giao dịch tiến lên những mốc cao mới. Cụ thể, hợp đồng cà phê Arabica kỳ hạn tháng 12 bật tăng 3,3% so với phiên liền trước, chạm mức 6.960 USD/tấn. Song song với đó, giá cà phê Robusta kỳ hạn tháng 11 cũng ghi nhận mức tăng hơn 2%, thiết lập giao dịch tại 3.484 USD/tấn.
.jpg)
Giá cà phê thế giới ghi nhận phiên tăng điểm thứ hai liên tiếp trong bối cảnh lo ngại thời tiết cực đoan đẩy các kỳ hạn giao dịch lên mốc cao mới
Rủi ro thời tiết tại Nam Mỹ và áp lực chất lượng hạt
Sự chú ý của giới quan sát quốc tế đang đổ dồn về khu vực Nam Mỹ khi các vùng trồng cà phê trọng điểm đối mặt với hình thái thời tiết bất ổn. Tại Brazil, quốc gia đứng đầu thế giới về nguồn cung Arabica, lượng mưa lớn trút xuống trong khoảng thời gian từ ngày 13 đến 20/10 tại các bang sản xuất chủ lực như Paraná, São Paulo và Rio de Janeiro đang làm gia tăng rủi ro về chất lượng hạt. Viện Khí tượng Quốc gia Brazil ghi nhận lượng mưa tích lũy có thể chạm ngưỡng 200 mm tại nhiều nơi, gây trở ngại lớn cho quá trình thu hoạch và phơi sấy.
Thực tế giao dịch trên thị trường đã phản ánh phần nào sức ép này. Theo chia sẻ từ giới chuyên môn, tỷ lệ lô hàng cà phê Brazil bị từ chối trong phiên giao dịch cuối tuần trước đã lên tới 56,3%, tương ứng khoảng 5.736 bao. Con số này cho thấy nguồn cung Arabica đạt chuẩn chất lượng cao đang bước vào giai đoạn khan hiếm cục bộ.
Tình hình tương tự cũng diễn ra tại Colombia, nhà sản xuất Arabica lớn thứ hai thế giới. Dù lượng mưa trong 20 ngày gần đây có xu hướng chững lại, việc mưa xuất hiện đều đặn hằng ngày vẫn làm cản trở tiến độ thu hoạch. Kết hợp cùng nền nhiệt độ cao, các vườn cây tại đây đang đối mặt với nguy cơ phát sinh sâu đục quả, qua đó đe dọa trực tiếp đến tỷ lệ hạt đạt tiêu chuẩn thương mại trong niên vụ mới.
Nỗi lo hạn hán tại Đông Nam Á và bài toán nguồn cung Robusta
Trong khi rủi ro tại Nam Mỹ chủ yếu xoay quanh vấn đề chất lượng, thị trường Robusta toàn cầu lại chịu sức ép lớn từ mối lo thiếu hụt nguồn cung do hạn hán tại khu vực Đông Nam Á.
Tại Việt Nam, Bộ Nông nghiệp đã đưa ra cảnh báo về khả năng khu vực Tây Nguyên phải đối diện với tình trạng thiếu nước tư tiêu vào cuối năm nay và đầu năm tới do tác động của El Niño. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhận định dòng chảy tại nhiều lưu vực có thể sụt giảm từ 15% đến 78% so với trung bình nhiều năm. Đáng quan ngại, tại vùng trồng Robusta trọng điểm này, mới chỉ có khoảng 27% diện tích được chủ động nguồn nước từ các công trình thủy lợi, phần còn lại phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện tự nhiên.
Bức tranh tại Indonesia cũng không mấy khả quan khi mùa mưa tại nhiều khu vực bị dự báo đến muộn. Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý nước này cho biết nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực Niño 3.4 đã duy trì ở mức cao trong những ngày đầu tháng 10, trong khi có tới hơn 61% số vùng trên cả nước ghi nhận sự chậm trễ của mùa mưa. Tình trạng này kéo dài có nguy cơ làm suy giảm độ ẩm đất đúng vào giai đoạn cây cà phê cần nước để phát triển sinh khối và nuôi quả.
Bức tranh cung cầu càng trở nên phức tạp hơn khi đặt trong bối cảnh các quỹ dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Hỏa hoạn Hoa Kỳ cho thấy El Niño có xác suất cao duy trì cường độ mạnh đến giai đoạn đầu năm 2027. Nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực Niño 3.4 được dự báo có thể tăng thêm từ 3 đến 3,5 độ C trong giai đoạn từ tháng 11 năm nay đến tháng 1 năm sau, tạo ra hình thái thời tiết cực đoan đan xen giữa lũ lụt và hạn hán tại các vành đai nông nghiệp toàn cầu.
Đánh giá về diễn biến thị trường, ông Trần Sơn Tùng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc SACT (Thành viên Kinh doanh số 045 của MXV), chuyên gia giao dịch hàng hóa phái sinh, nhận định hiện tượng El Niño đang làm gia tăng độ nhạy cảm của thị trường trước các thông tin về nguồn cung.
Tuy nhiên, vị chuyên gia này cũng lưu ý nhà đầu tư cần giữ sự thận trọng nhất định trước chiến lược giao dịch ngắn hạn. Mặc dù triển vọng trung hạn được hỗ trợ bởi mức tồn kho Arabica đạt chuẩn trên sàn ICE đang neo sát đáy 27 năm (chỉ còn gần 240.000 bao), thị trường Robusta lại đang ghi nhận lượng tồn kho trên Sở ICE vươn lên mức cao nhất trong hơn 11 tháng qua. Bên cạnh đó, nguồn cung từ Brazil vẫn duy trì trạng thái dồi dào cùng hoạt động xuất khẩu đang dần phục hồi. Theo ông Tùng, giá Arabica trong ngắn hạn có thể tiếp tục xu hướng thiên về chiều tăng nhưng sẽ xuất hiện các nhịp điều chỉnh đan xen, trong khi Robusta kỳ vọng phục hồi quanh mốc 3.500 USD/tấn nhưng cần theo dõi sát sao các biến số về cung cầu thực tế trên thị trường quốc tế.
Hoàng Sơn
Doanh nghiệp và Hội nhập