Trung Quốc áp trần tiêu thụ năng lượng xe điện nhằm thúc đẩy hiệu quả, giảm chi phí điện hóa và quản lý lưới điện dài hạn.
Xe điện đang ngày càng phổ biến khi nhiều quốc gia trên thế giới thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch.
Nhà máy xe điện tại Trung Quốc. Ảnh: Shutterstock
Tuy vậy, công nghệ này vẫn tồn tại nhiều điểm chưa hoàn thiện, trong đó tình trạng sạc điện không ổn định là vấn đề mà nhiều người dùng gặp phải.
Trong bối cảnh đó, Trung Quốc, một trong những thị trường ủng hộ mạnh mẽ xe điện, vừa ban hành quy định bắt buộc giới hạn mức tiêu thụ năng lượng cho một số dòng ô tô điện chạy pin.
Chính phủ Trung Quốc không nêu rõ lý do áp dụng quy định mới, nhưng giới quan sát cho rằng điều này sẽ buộc các nhà sản xuất đẩy mạnh đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả năng lượng trong thiết kế xe điện.
Quy định cũng giúp khuyến khích các giải pháp tiết kiệm điện, đồng thời kiểm soát chi phí cho quá trình điện hóa phương tiện.
Chính sách mới mang tên “Giới hạn mức tiêu thụ năng lượng đối với xe điện”, sử dụng chu trình thử nghiệm CLTC để đo mức điện năng tiêu thụ, có xét đến trọng lượng xe và hiệu suất vận hành.
Các mẫu xe điện cỡ lớn hoặc công suất cao được phép tiêu thụ nhiều năng lượng hơn, nhưng vẫn phải nằm trong giới hạn mới có thể được phê duyệt.
Những mẫu xe điện mới phải đáp ứng tiêu chuẩn từ ngày 1/1/2026, trong khi các mẫu đã được phê duyệt trước đó có 25 tháng để nâng cấp nhằm đáp ứng yêu cầu.
Điều này đồng nghĩa nhiều hãng xe điện Trung Quốc, vốn đang mở rộng hoạt động ra nhiều lĩnh vực, sẽ phải điều chỉnh thiết kế hoặc tái chứng nhận sản phẩm.
Việc đầu tư vào các công nghệ tăng hiệu quả vận hành nhiều khả năng là hướng đi chủ đạo.
Với người dùng, xe điện tại Trung Quốc sẽ hướng đến mức độ chuẩn hóa cao hơn về hiệu suất, trong đó các mẫu lớn và mạnh vẫn duy trì mức tiêu thụ điện cao hơn nhưng trong phạm vi được kiểm soát.
Bối cảnh tiêu thụ năng lượng và thị trường xe điện Trung Quốc
Trung Quốc hiện là quốc gia đầu tiên trên thế giới đặt ra giới hạn năng lượng bắt buộc đối với một số dòng xe điện.
Trong khi nhiều thị trường lớn như Mỹ, châu Âu hay Nhật Bản đã xây dựng tiêu chuẩn khí thải và hiệu suất nhiên liệu, không có nơi nào đặt mức trần tiêu thụ điện cụ thể cho xe điện.
Tại Mỹ, xe điện từng được đưa vào tiêu chuẩn CAFE nhưng quy định này đã thay đổi từ năm 2025 và có thể tiếp tục điều chỉnh. Châu Âu và Nhật Bản cũng có khung hướng dẫn liên quan xe điện, nhưng không quy định mức năng lượng tối đa.
Động thái siết năng lượng diễn ra chỉ ba năm sau khi xe điện và xe hybrid sạc ngoài tại Trung Quốc tiêu thụ khoảng 35 TWh điện, chỉ tính riêng tại hệ thống trạm sạc công cộng.
Lượng điện này gần tương đương mức tiêu thụ điện trung bình của cả Ireland trong một năm. Dù nhu cầu điện tăng mạnh, Trung Quốc không gặp vấn đề lớn về tải lưới vào thời điểm đó. Hiện quốc gia này có khoảng 20 triệu xe điện và xe hybrid sạc ngoài lưu thông.
Song song với quy định mới, thị trường xe điện Trung Quốc bước vào giai đoạn khó khăn. Tháng 1/2026, doanh số xe điện giảm 55% so với tháng trước và giảm 20% so với cùng kỳ năm ngoái.
Đây là nguyên nhân chính kéo doanh số xe điện toàn cầu đi xuống. Nguyên nhân chủ yếu không đến từ chính sách giới hạn năng lượng mà từ thuế mua xe mới năm 2026 cùng chính sách thu đổi xe kém hấp dẫn hơn.
Tuy vậy, ảnh hưởng của việc áp trần tiêu thụ năng lượng tới thị trường trong dài hạn vẫn cần thời gian để đánh giá.
Hải Hà (SlashGear) /CLO