Với việc tận dụng cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026 cùng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, thành phố Hà Nội chuyển trọng tâm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào những dự án có chất lượng, công nghệ cao, thân thiện môi trường và khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước... qua đó, đưa dòng vốn ngoại trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế.
Chuyển trọng tâm sang thu hút dòng vốn chất lượng
Trong chiến lược phát triển kinh tế, Hà Nội xác định thu hút FDI là một trong những động lực quan trọng, song yêu cầu đặt ra ngày càng cao hơn. Thành phố định hướng thu hút có chọn lọc, ưu tiên những dự án tạo giá trị gia tăng lớn, sử dụng công nghệ tiên tiến, tiết kiệm đất đai, thân thiện với môi trường và có khả năng lan tỏa tới khu vực doanh nghiệp trong nước.
Theo đó, trình độ công nghệ, hiệu quả sử dụng đất, mức độ thân thiện với môi trường, cam kết nghiên cứu - phát triển (R&D) và khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước được xác định là những tiêu chí quan trọng trong lựa chọn dự án. Đây cũng là bước chuyển biến phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8-6-2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, trong đó nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững của khu vực FDI.
Thành phố Hà Nội đẩy mạnh thu hút dòng vốn FDI vào các dự án chất lượng cao. Ảnh: PV
Điểm đáng chú ý trong định hướng mới là nguyên tắc “ưu đãi đi kèm cam kết”. Theo đó, chính sách ưu đãi không chỉ nhằm tạo sức hấp dẫn ban đầu đối với nhà đầu tư, mà phải gắn với những đóng góp cụ thể cho nền kinh tế. Các dự án được hưởng ưu đãi cần thể hiện rõ cam kết về công nghệ, đào tạo nhân lực, nghiên cứu - phát triển, chuyển giao công nghệ và kết nối với chuỗi cung ứng trong nước.
Đây được xem là giải pháp để hạn chế tình trạng thu hút những dự án sử dụng nhiều đất, lao động phổ thông hoặc công nghệ ở mức trung bình nhưng đóng góp chưa tương xứng với nguồn lực được hưởng ưu đãi. Ngược lại, các dự án có khả năng hình thành hệ sinh thái sản xuất, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt Nam sẽ được ưu tiên.
Thực tế cho thấy, cơ cấu FDI vào Hà Nội đang có những chuyển biến tích cực. Năm 2026, thành phố đặt mục tiêu thu hút khoảng 4,5 tỷ USD vốn FDI. Tính đến cuối tháng 8, tổng vốn FDI thu hút đạt khoảng 3.737,35 triệu USD, tương đương 83,05% mục tiêu cả năm.
Đáng chú ý, hoạt động chuyên môn, khoa học và công nghệ tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu vốn FDI, với khoảng 2.240,18 triệu USD, chiếm gần 60% tổng vốn thu hút. Tiếp đến là lĩnh vực thông tin và truyền thông khoảng 336,03 triệu USD; kinh doanh bất động sản khoảng 295,42 triệu USD; bán buôn, bán lẻ khoảng 230,77 triệu USD; cung cấp nước, quản lý và xử lý rác thải khoảng 220,18 triệu USD.
Những con số này cho thấy dòng vốn ngoại đang từng bước dịch chuyển theo hướng tích cực, phù hợp hơn với định hướng phát triển của Hà Nội, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.
Thời gian tới, các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, tài chính và dịch vụ chất lượng cao sẽ tiếp tục được ưu tiên. Đây đều là những ngành có khả năng tạo ra giá trị gia tăng lớn, đồng thời phù hợp với lợi thế về nguồn nhân lực, thị trường, hạ tầng và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô.
Tận dụng cơ chế đặc thù, cải thiện môi trường đầu tư
Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Lê Trung Hiếu cho biết, để hiện thực hóa mục tiêu thu hút FDI chất lượng cao, Hà Nội không chỉ tập trung vào chính sách ưu đãi mà còn chú trọng cải thiện môi trường đầu tư, giảm chi phí và thời gian thực hiện thủ tục cho doanh nghiệp.
Trong tháng 8-2026, Sở Tài chính Hà Nội đã tham gia ý kiến đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư nhằm triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW. Một trong những nội dung đáng chú ý là định hướng hình thành Cổng một cửa đầu tư quốc gia, bao gồm Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư, Cơ sở dữ liệu quốc gia về đầu tư và hạ tầng kỹ thuật của hệ thống.
Thành phố Hà Nội có lợi thế về cơ chế đặc thù theo Luật Thủ đô 2026 trong việc xây dựng chiến lược thu hút đầu tư. Ảnh: Nhật Nam
Theo đồng chí Lê Trung Hiếu, việc hoàn thiện hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về đầu tư được kỳ vọng tạo ra phương thức quản lý hiện đại, thống nhất, đồng thời giúp nhà đầu tư tiếp cận thông tin thuận lợi hơn. Khi dữ liệu được kết nối và thủ tục được xử lý trên môi trường điện tử, tính minh bạch của môi trường đầu tư cũng được nâng lên, góp phần giảm chi phí không cần thiết cho doanh nghiệp.
Một trong những lợi thế của Hà Nội là các cơ chế đặc thù, vượt trội của Luật Thủ đô năm 2026, có hiệu lực từ ngày 1-7-2026. Trên cơ sở này, Thành phố có thể chủ động hơn trong thiết kế chính sách thu hút nhà đầu tư chiến lược, áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt và xây dựng những chính sách ưu đãi phù hợp đối với các dự án có tính chất quan trọng.
“Đây là cơ sở để Hà Nội hướng tới những “đơn hàng” đầu tư lớn hơn, nhưng quan trọng hơn là có chất lượng cao hơn. Thành phố có thể chủ động lựa chọn nhà đầu tư có năng lực tài chính, công nghệ và quản trị, đồng thời yêu cầu cam kết cụ thể về tiến độ triển khai, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và liên kết với khu vực doanh nghiệp trong nước”, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Lê Trung Hiếu đánh giá.
Đồng chí Lê Trung Hiếu cho biết thêm, song song với chính sách thu hút, cải cách thủ tục hành chính tiếp tục được xác định là nhiệm vụ then chốt. Việc rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, tăng cường chuyển đổi số, triển khai thủ tục toàn trình trên môi trường điện tử sẽ giúp Hà Nội nâng cao tính cạnh tranh trong thu hút đầu tư. Bên cạnh đó, hạ tầng, chất lượng nguồn nhân lực, khả năng tiếp cận thị trường… cũng được xem là lợi thế quan trọng của Thủ đô.
“Mục tiêu của Hà Nội là hướng tới nâng cao hiệu quả thực chất của từng dự án. Dòng vốn ngoại phải được kết nối với hệ sinh thái doanh nghiệp trong nước, tạo thêm việc làm có chất lượng, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và hình thành những chuỗi giá trị mới. Thu hút có chọn lọc, gắn ưu đãi với cam kết, lấy công nghệ và hiệu quả làm thước đo chính là hướng đi để Hà Nội khai thác tốt hơn nguồn lực FDI, nhằm thực hiện các mục tiêu phát triển dài hạn và nâng cao năng lực cạnh tranh, tính tự chủ của kinh tế Thủ đô”, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Lê Trung Hiếu cho hay.
Doãn Thành /Báo Hànộimới