Lợi dụng nhu cầu thực hiện thủ tục căn cước, định danh điện tử và sử dụng VNeID, các đối tượng lừa đảo có thể giả danh Công an, viện cớ “cập nhật”, “xác thực”, “đồng bộ” thông tin để yêu cầu người dân cung cấp mã xác thực, mật khẩu, thông tin ngân hàng, truy cập đường dẫn hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc. Chỉ một thao tác bất cẩn, người dân có thể bị đánh cắp dữ liệu hoặc mất quyền kiểm soát thiết bị, tài khoản và tài sản.
Giả danh Công an để tạo lòng tin
Thời gian qua, lực lượng Công an thường xuyên tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục liên quan đến căn cước, định danh điện tử và sử dụng ứng dụng VNeID. Lợi dụng hoạt động này, các đối tượng xấu tìm cách giả danh cán bộ Công an để tiếp cận, tạo lòng tin và thực hiện hành vi lừa đảo trên không gian mạng.
Các đối tượng có thể liên hệ với người dân qua điện thoại, tin nhắn hoặc mạng xã hội, tự xưng là cán bộ Công an và đưa ra nhiều lý do như “cập nhật thông tin”, “bổ sung dữ liệu”, “xác thực tài khoản”, “đồng bộ thông tin” hoặc “hỗ trợ thực hiện thủ tục”.
Sau khi tạo được tâm lý tin tưởng hoặc khiến nạn nhân lo lắng về việc tài khoản có thể bị ảnh hưởng, đối tượng tiếp tục yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, mã xác thực, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc thực hiện một số thao tác trên điện thoại.
Đáng lưu ý, kẻ gian có thể gửi đường dẫn yêu cầu người dân truy cập hoặc hướng dẫn cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc, trong đó có thể chứa mã độc. Nếu thực hiện theo hướng dẫn, người dùng có nguy cơ bị thu thập thông tin hoặc bị chiếm quyền điều khiển thiết bị, từ đó tạo điều kiện để đối tượng tiếp tục thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.
Cảnh giác chiêu giả danh Công an, dụ người dân thao tác trên VNeID để chiếm đoạt tài sản
Không cung cấp mã xác thực, không cài ứng dụng theo đường link lạ
Cơ quan Công an khuyến cáo người dân đặc biệt cảnh giác khi người tự xưng là cán bộ Công an yêu cầu cung cấp mã xác thực, mật khẩu hoặc thông tin tài khoản ngân hàng; yêu cầu truy cập đường dẫn không rõ nguồn gốc; cài đặt VNeID, ứng dụng dịch vụ công hoặc phần mềm từ nguồn không xác định.
Người dân cũng cần thận trọng trước những yêu cầu thực hiện các thao tác bất thường trên điện thoại với lý do “xác thực”, “đồng bộ”, “kích hoạt” tài khoản định danh điện tử hoặc chuyển tiền để hoàn tất thủ tục.
Đối với VNeID, người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi tải và chỉ cài đặt ứng dụng từ các kho ứng dụng chính thức. Tuyệt đối không cài đặt ứng dụng được gửi qua đường dẫn hoặc làm theo hướng dẫn của người không rõ danh tính.
Đặc biệt, người dân không nên vì tâm lý lo lắng hoặc bị thúc giục mà thực hiện ngay các yêu cầu liên quan đến tài khoản, thiết bị hoặc tài sản. Khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn nghi ngờ, cần bình tĩnh dừng thao tác và chủ động xác minh thông tin qua cơ quan Công an hoặc các kênh chính thức.
Thực hiện thủ tục định danh điện tử tại cơ quan Công an
Theo Nghị định số 69/2024/NĐ-CP ngày 25/6/2024 của Chính phủ quy định về định danh và xác thực điện tử, công dân Việt Nam thực hiện thủ tục cấp tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trực tiếp tại Công an cấp xã hoặc cơ quan quản lý căn cước theo quy định.
Kết quả giải quyết được thông báo qua ứng dụng VNeID, số thuê bao di động chính chủ hoặc địa chỉ thư điện tử theo quy định.
Vì vậy, khi có nhu cầu thực hiện các thủ tục liên quan đến căn cước, tài khoản định danh điện tử, người dân nên trực tiếp đến Công an cơ sở để được hướng dẫn, giải quyết theo đúng quy định, thay vì thực hiện theo hướng dẫn của những người liên hệ qua điện thoại, tin nhắn hoặc mạng xã hội.
Công an khuyến cáo người dân chủ động bảo vệ thông tin cá nhân, tài khoản định danh điện tử và tài sản; không cung cấp thông tin bảo mật cho người khác; không truy cập các đường dẫn không rõ nguồn gốc; không cài đặt ứng dụng không xác định được nguồn phát hành và không chuyển tiền khi chưa xác minh.
Trong mọi trường hợp, khi phát sinh yêu cầu liên quan đến VNeID hoặc tài khoản định danh điện tử, nguyên tắc quan trọng là không vội tin, không vội thao tác và không vội chuyển tiền. Chủ động kiểm tra, xác minh qua kênh chính thức là cách thiết thực để người dân tự bảo vệ mình trước các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi trên không gian mạng.
Linh Anh /Doanh nghiệp và Hội nhập