Xuất khẩu cao su Việt Nam đang có sự dịch chuyển đáng chú ý khi thị trường Trung Quốc giảm mạnh, trong khi Indonesia, Ấn Độ, Malaysia và một số thị trường mới tăng trưởng tích cực.
Theo số liệu của Cục Hải quan được Bộ Công Thương tổng hợp, xuất khẩu cao su Việt Nam 7 tháng đầu năm 2026 giảm 12,4% về lượng và 4,6% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự suy giảm nhu cầu tại Trung Quốc, thị trường tiêu thụ cao su lớn nhất của Việt Nam.
Riêng tháng 7/2026, Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc 83.930 tấn cao su, trị giá 178,07 triệu USD, giảm lần lượt 44,7% về lượng và 26,6% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Đây cũng là tháng thứ năm liên tiếp xuất khẩu cao su sang thị trường này suy giảm.
Tính chung 7 tháng, xuất khẩu cao su sang Trung Quốc đạt 462.714 tấn, trị giá 904,6 triệu USD, giảm 27,4% về lượng và 20,3% về trị giá. Trung Quốc vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất, nhưng tỷ trọng đã giảm đáng kể.
Cao su Việt Nam giảm phụ thuộc thị trường Trung Quốc
Cụ thể, lượng cao su xuất khẩu sang Trung Quốc chỉ còn chiếm 58,7% tổng lượng xuất khẩu của Việt Nam, thay vì 70,8% cùng kỳ năm 2025.
Diễn biến này cho thấy sự phụ thuộc của ngành cao su Việt Nam vào một thị trường đang có xu hướng giảm. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, doanh nghiệp đang mở rộng sang những thị trường khác.
Đáng chú ý nhất là Indonesia đã vươn lên thành thị trường xuất khẩu cao su lớn thứ hai của Việt Nam. Trong 7 tháng, Việt Nam xuất khẩu sang Indonesia 59.418 tấn, trị giá 114,36 triệu USD, tăng hơn 2,5 lần về lượng và 2,6 lần về trị giá so với cùng kỳ năm trước.
Ấn Độ cũng ghi nhận mức tăng 31,2%, lên 58.123 tấn. Xuất khẩu sang Malaysia tăng 48,2%, đạt 38.036 tấn, trong khi Hàn Quốc tăng 15,8%, lên 29.035 tấn. Đáng chú ý, Mexico có tốc độ tăng mạnh nhất, tới 169,1%, dù quy mô còn khiêm tốn, đạt 8.149 tấn.
Sự chuyển dịch này diễn ra trong bối cảnh giá cao su vẫn ở mức tương đối cao. Giá xuất khẩu bình quân của Việt Nam trong 7 tháng đạt 1.965 USD/tấn, tăng gần 9% so với cùng kỳ năm 2025.
Tuy nhiên, giá cao không đủ để bù đắp sự suy giảm về lượng. Nhu cầu từ ngành lốp xe vẫn yếu, trong khi nguồn cung cao su theo mùa gia tăng đang hạn chế đà tăng giá trên thị trường thế giới.
Trong ngắn hạn, xuất khẩu cao su sang Trung Quốc được dự báo chưa dễ phục hồi khi nhu cầu tại thị trường này chưa cho thấy dấu hiệu cải thiện rõ rệt. Đây là sức ép nhưng đồng thời cũng tạo động lực để doanh nghiệp đẩy nhanh quá trình đa dạng hóa thị trường.
Vấn đề đặt ra không chỉ là tìm thêm khách hàng, mà còn nâng giá trị sản phẩm. Khi một thị trường chiếm hơn 70% lượng xuất khẩu giảm xuống còn dưới 60% chỉ sau một năm, bài toán đa dạng hóa đầu ra đã trở thành yêu cầu mang tính chiến lược đối với ngành cao su.
Với Indonesia, Ấn Độ, Malaysia, Hàn Quốc và Mexico đang tăng trưởng, dư địa mở rộng thị trường là có. Nhưng để biến sự dịch chuyển này thành tăng trưởng bền vững, doanh nghiệp cần đồng thời nâng chất lượng, tăng chế biến và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu kỹ thuật của từng thị trường.
Vân Nguyễn /Doanh nghiệp và Hội nhập