Thị trường nông sản thế giới vừa ghi nhận những diễn biến trầm lắng trên nhóm hàng ngũ cốc, trong đó mặt hàng lúa mì tiếp tục là tâm điểm chú ý khi trải qua phiên điều chỉnh giảm tương đối mạnh. Áp lực chốt lời của các nhà đầu tư cùng sự lấn lướt của nguồn cung giá rẻ đến từ khu vực Biển Đen đã trực tiếp kéo mặt bằng giá lúa mì kỳ hạn trên các sàn giao dịch quốc tế lùi sâu.
Lúa mì chịu sức ép giảm giá lớn do nguồn cung Biển Đen và vụ mùa thuận lợi tại Mỹ
Kết thúc phiên giao dịch ngày 18/8/2026, giá lúa mì tiêu chuẩn giao dịch trên sàn Chicago (CBOT) đã giảm 1,5%, lùi về mức 244,1 USD/tấn. Cùng chung xu hướng tiêu cực, giá lúa mì Kansas cũng ghi nhận mức sụt giảm gần 2%, đóng cửa ở mức 273,2 USD/tấn. Ghi nhận tại Sở giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), nhóm lúa mì tiếp tục thu hút dòng tiền giao dịch mạnh mẽ từ các nhà đầu tư trong nước, duy trì vị thế áp đảo khi đóng góp tới 21% vào tổng giá trị giao dịch của toàn thị trường hàng hóa nguyên liệu.
Theo đánh giá chuyên môn từ MXV, tác nhân chính gây sức ép giảm giá lên thị trường lúa mì hiện nay bắt nguồn từ sự thống lĩnh của nguồn cung Biển Đen nhờ lợi thế cạnh tranh vượt trội về giá bán. Tại Nga - quốc gia giữ vị trí xuất khẩu lúa mì lớn nhất thế giới, tiến độ thu hoạch lúa mì vụ hè đang diễn ra vô cùng thuận lợi với năng suất đạt ngưỡng cao hơn so với kỳ vọng ban đầu. Yếu tố này đã tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp xuất khẩu nội địa đẩy mạnh tiến độ đưa hàng ra thị trường quốc tế với mức giá đầy hấp dẫn.
Theo dữ liệu cập nhật từ các tổ chức tư vấn nông nghiệp hàng đầu là IKAR và SovEcon, giá chào bán lúa mì Nga loại 12,5% protein giao ngay theo điều kiện FOB tại cảng Novorossiysk tính đến nửa giữa tháng 8/2026 hiện chỉ dao động từ 218 - 222 USD/tấn. So sánh trực tiếp, mức giá này thấp hơn từ 35 - 45 USD/tấn so với các lô hàng lúa mì cùng phẩm cấp có nguồn gốc xuất khẩu từ Mỹ cũng như Pháp. Sự chênh lệch đáng kể về chi phí đã giúp lúa mì vùng Biển Đen chiếm ưu thế gần như tuyệt đối tại các phiên đấu thầu thu mua quy mô lớn ở khu vực Trung Đông và Bắc Phi (MENA), đồng thời thu hẹp đáng kể dư địa cạnh tranh của nông sản Bắc Mỹ trên thương trường quốc tế.
Bên cạnh yếu tố nguồn cung ngoại nhập, bức tranh cung - cầu nội địa tại Mỹ cũng đang phát ra nhiều tín hiệu bổ sung áp lực lên giá. Báo cáo Tiến độ Mùa vụ (Crop Progress) do Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vừa công bố cho thấy tính đến giữa tháng 8/2026, hơn 95% diện tích lúa mì vụ xuân tại các vùng trồng trọng điểm đã được thu hoạch xong xuôi. Việc một lượng lớn nông sản thu hoạch mới nhanh chóng đổ về hệ thống kho bãi thương mại đã gia tăng đáng kể lượng hàng giao ngay, tạo tâm lý dư thừa ngắn hạn.
Ở góc độ niên vụ tiếp theo, tiến độ xuống giống lúa mì vụ đông niên vụ 2026 - 2027 tại các bang sản xuất chính như Kansas, Oklahoma và Texas cũng đang ghi nhận diễn biến thuận lợi. Các đợt mưa rào trên diện rộng xuất hiện kịp thời đã bổ sung độ ẩm cần thiết cho tầng đất mặt sau chuỗi ngày khô hạn của mùa hè, tạo môi trường lý tưởng cho hạt giống nảy mầm và phát triển. Khi triển vọng đầu mùa giải bớt đi những lo ngại, phần bù rủi ro thời tiết tích hợp trong giá các hợp đồng kỳ hạn bị gỡ bỏ, khiến lực mua đầu cơ trên thị trường suy yếu rõ rệt.
Dù thị trường ngắn hạn đang chịu áp lực điều chỉnh, các chuyên gia phân tích cho rằng bức tranh trung và dài hạn vẫn tiềm ẩn nhiều biến số bất ngờ. Bà Đào Thị Linh, Trưởng phòng Tư vấn Đầu tư Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Thành phố Hồ Chí Minh (HCT) - Thành viên Kinh doanh số 012 của MXV cho biết, thị trường lúa mì hiện không chỉ chịu tác động tiêu cực từ nguồn cung Biển Đen mà còn đối mặt trực tiếp với rủi ro thiên tai trong những tháng tới. Trong đó, Australia là một trong những mắt xích xuất khẩu quan trọng cần theo dõi sát sao, bởi sản lượng lúa mì tại đây từng ghi nhận mức sụt giảm nghiêm trọng lên tới 58% trong niên vụ 2002 - 2003 và giảm 36% trong niên vụ 2023 - 2024 dưới tác động khắc nghiệt của hiện tượng El Niño. Nếu hình thái thời tiết bất lợi này tiếp tục tái diễn và kéo dài, năng lực cung ứng lúa mì ra thị trường toàn cầu chắc chắn sẽ chịu thêm những lực cản lớn trong niên vụ 2026 - 2027.
Đưa ra nhận định tổng quan về xu hướng, bà Linh chia sẻ: “Triển vọng giá lúa mì trong dài hạn đang có xu hướng nghiêng về kịch bản tích cực hơn khi thị trường cùng lúc phải cân bằng hai rủi ro nguồn cung lớn: gián đoạn các tuyến đường thương mại tại vùng Biển Đen và nguy cơ sụt giảm sản lượng do hiện tượng El Niño gây ra. Một số mô hình dự báo kinh tế ước tính rằng cán cân thương mại lúa mì toàn cầu trong niên vụ 2026 - 2027 có thể rơi vào tình trạng hụt khoảng 9 triệu tấn trên tổng quy mô giao dịch bình quân đạt 200 triệu tấn/năm. Mặc dù vậy, nhờ lượng tồn kho chuyển tiếp toàn cầu hiện vẫn duy trì ở mức tương đối an toàn, diễn biến thực tế về năng suất cùng chính sách xuất khẩu tại các quốc gia sản xuất lớn sẽ là chìa khóa then chốt quyết định mức độ thiếu hụt cũng như biên độ dao động của giá lúa mì trong giai đoạn tới”.
Hoàng Sơn /Doanh nghiệp và Hội nhập