Năm 2023, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1165/QĐ-TTg phê duyệt “Chiến lược quốc gia phát triển ngành Dược Việt Nam giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”. Chiến lược nhằm mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất dược phẩm giá trị cao của khu vực; phấn đấu đến năm 2030, đáp ứng khoảng 80% nhu cầu sử dụng thuốc sản xuất trong nước (thuốc nội) chữa bệnh, đảm bảo người dân được tiếp cận thuốc nội với giá hợp lý, tiết kiệm chi phí mà vẫn đảm bảo chất lượng chữa bệnh.
Trung tâm Y tế khu vực Bình Xuyên sử dụng 83,36% thuốc nội
Sản xuất, sử dụng thuốc nội gia tăng
Theo Bộ Y tế, quá trình triển khai Chiến lược quốc gia phát triển ngành dược được thực hiện đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm. Một trong những kết quả nổi bật là khả năng bảo đảm nguồn cung thuốc cho hệ thống y tế trên phạm vi cả nước. Mã thuốc nội được cấp mới và gia hạn đăng ký lưu hành tăng nhanh qua các năm. Năm 2020, toàn quốc có hơn 1.300 mã thuốc, đến năm 2025 tăng lên hơn 23.000 mã, đáp ứng cơ bản nhu cầu khám, chữa bệnh cho người dân.
Bên cạnh đó, sản xuất thuốc trong nước cũng tăng nhanh. Đến nay, thuốc sản xuất trong nước chiếm khoảng 60% về số lượng sử dụng và 50% về giá trị tại các cơ sở khám chữa bệnh công lập. Thuốc nội đáp ứng được hơn 70% hoạt chất trong danh mục thuốc thiết yếu và 29 nhóm tác dụng dược lý của Tổ chức Y tế thế giới. Tỷ lệ trung bình thuốc nội sử dụng tại các cơ sở y tế tuyến tỉnh và cơ sở có sự tăng nhanh qua các năm (từ mức 46,62% năm 2023 lên hơn 63% năm 2025).
Đối với địa bàn tỉnh Phú Thọ, ngành Y tế tỉnh đã triển khai sâu rộng việc sử dụng thuốc sản xuất trong nước trong hệ thống y tế công lập của tỉnh. Năm 2025, hệ thống cơ sở y tế công lập tiêu thụ gần 1.440 tỷ đồng thuốc nội, trong đó tiền mua thuốc nội chiếm hơn 54% tổng giá trị tiền thuốc. Nhiều cơ sở y tế sử dụng thuốc nội vượt chỉ tiêu so với mục tiêu của Bộ Y tế (chiếm trên 80%) như: Bệnh viện Tâm thần Vĩnh Phúc sử dụng thuốc nội đạt 94,72%; Bệnh viện Tâm thần Phú Thọ 88,03%; Trung tâm Y tế khu vực Bình Xuyên 83,36%; Trung tâm Y tế khu vực Cao Phong 86,68%; Trung tâm Y tế khu vực Lạc Sơn 81,28%; Trung tâm Y tế khu vực Lạc Thủy 80,25%...
Có một thực tế là đa số người bệnh vẫn có tâm lý yên tâm khi dùng thuốc ngoại. Mặc dù nhiều loại thuốc cũng có thành phần, công dụng tương đương với thuốc nội, nhưng do ảnh hưởng quảng bá thuốc ngoại về tác dụng nên giá có thể cao hơn 2 - 3 lần, song nhiều người vẫn bỏ tiền mua chỉ vì tâm lý “sính ngoại”. Vì vậy, nhiều cơ sở tỷ lệ sử dụng thuốc nội đạt thấp như: Bệnh viện Sản Nhi Phú Thọ 28,39%; Bệnh viện Y Dược cổ truyền Vĩnh Phúc 40,71%; Trung tâm Y tế khu vực Tam Nông 24,89%; đặc biệt Bệnh viện Mắt Phú Thọ chỉ đạt 6,18%... Một bác sĩ tại Bệnh viện Mắt Phú Thọ cho biết: Mặc dù được thầy thuốc kê đơn giải thích nhưng người bệnh vẫn yêu cầu kê đơn thuốc ngoại để yên tâm chữa bệnh nên bệnh viện kê đơn theo yêu cầu.
Đẩy mạnh đưa thuốc nội vào cơ sở chữa bệnh
Đề án “Người Việt sử dụng thuốc nội”, Chiến lược quốc gia phát triển ngành dược Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045 là phấn đấu đến năm 2030 đáp ứng khoảng 80% nhu cầu sử dụng và chiếm 70% giá trị thị trường. Hiện nay, các cơ sở y tế trong tỉnh đã thực hiện trung bình đạt 72% thuốc nội trong tổng giá trị thuốc.
Chúng tôi đến Trung tâm Y tế khu vực Bình Xuyên - 1 trong 3 trung tâm y tế khu vực của tỉnh sử dụng thuốc nội đạt trên 80% tổng giá trị thuốc chữa bệnh. Thầy thuốc Ưu tú - Bác sĩ CKII Phan Kim Trọng - Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Bình Xuyên cho biết: Năm 2025, trung tâm chi gần 7 tỷ đồng thanh toán thuốc chữa bệnh. Chữa bệnh bằng thuốc sản xuất trong nước, giá thành chỉ bằng 60 - 70% so với giá thuốc ngoại, nhưng chất lượng vẫn tương đương thuốc ngoại.
Còn Bác sĩ Nguyễn Hoài Nam - Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Vĩnh Phúc cho biết, bệnh viện đã sử dụng thuốc nội đạt 94,72% tổng giá trị thuốc chữa bệnh.
Thực hiện Chương trình “Con đường thuốc Việt” của Bộ Y tế, ngành Y tế tỉnh Phú Thọ tiếp tục quán triệt nghiêm túc các văn bản chỉ đạo của Bộ Y tế và UBND tỉnh, chú trọng đưa thuốc nội vào chữa bệnh để chủ động nguồn thuốc, giảm chi phí cho người bệnh. Tuy nhiên, mỗi người dân cần tự xây dựng cho mình thói quen sử dụng thuốc nội, vừa thể hiện lòng yêu nước, vừa tiết kiệm chi phí cho gia đình mà vẫn yên tâm chữa bệnh.
Xuân Nguyễn /Báo Phú Thọ