Trong dòng chảy bền bỉ của văn hóa Việt, những vật dụng tưởng chừng bình dị lại lặng lẽ lưu giữ dấu ấn của thời gian và đời sống. Chiếc bình vôi men ngọc với dáng hình tròn đầy, sắc men trầm lắng, mang vẻ cổ kính nhuốm màu năm tháng, qua đặc điểm tạo hình và chất liệu gợi liên hệ tới dòng gốm thời kỳ trung đại (khoảng thời kỳ Lý – Trần). Không chỉ có giá trị thẩm mỹ, hiện vật còn là một lát cắt sinh động, góp phần phản ánh nếp sinh hoạt và bản sắc văn hóa truyền thống của người Việt được bồi đắp qua nhiều thế hệ.
Dáng hình cổ kính, lưu dấu thời gian
Hiện vật có chiều cao tính đến quai khoảng 12cm, chu vi vòng bụng 38cm. Thân bình tròn đầy, vai nở, miệng nhỏ; phần quai đắp nổi uốn cong mềm mại, tạo nên tổng thể cân đối, hài hòa. Lớp men ngọc phủ bên ngoài mang sắc xanh xám trầm, xuất hiện các vết rạn tự nhiên cùng những biến đổi màu theo thời gian, góp phần tạo nên vẻ đẹp cổ kính đặc trưng.
Toàn cảnh bình vôi men ngọc, dáng tròn đặc trưng, phần quai đắp nổi trên vai bình
Phần đáy không tráng men, để lộ xương gốm cùng dấu vết mài mòn, cho thấy quá trình tồn tại lâu dài của hiện vật trong điều kiện sử dụng và lưu giữ qua nhiều năm tháng.
Từ vật dụng đời thường đến giá trị văn hóa
Trong đời sống truyền thống, bình vôi gắn liền với tục ăn trầu – một tập quán quen thuộc của người Việt xưa. Từ không gian gia đình đến các nghi lễ, giao tiếp cộng đồng, hình ảnh bình vôi trở thành một phần gần gũi, góp mặt trong nhiều sinh hoạt thường nhật.
.jpg)
Đế bình không tráng men, lộ chất đất nung và dấu vết thời gian
Có thể nói, bình vôi không chỉ dừng lại ở vai trò vật chứa, mà còn phản ánh trình độ kỹ thuật chế tác gốm cũng như cảm quan thẩm mỹ của từng thời kỳ. Trong tiến trình đó, giai đoạn Lý – Trần thường được nhìn nhận như một trong những thời kỳ phát triển rực rỡ của gốm Việt, với đặc trưng men ngọc thanh nhã, tạo hình tinh tế và bố cục cân đối.
Đặt trong mạch chảy ấy, chiếc bình này phần nào gợi lại tinh thần đặc trưng: hình khối chắc khỏe nhưng không thô cứng; chi tiết quai đắp nổi mềm mại, tự nhiên; tổng thể hài hòa, mang đến cảm giác gần gũi mà vẫn giữ được vẻ trang nhã, điềm đạm của gốm cổ.
Góc nhìn sưu tập
Hiện vật hiện do nhà sưu tập cổ vật Đặng Hồng Ngọc lưu giữ. Việc sưu tầm, bảo quản và giới thiệu những hiện vật như chiếc bình vôi này góp phần gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời bổ sung thêm tư liệu tham khảo cho việc nghiên cứu đời sống vật chất và sinh hoạt của người Việt qua các thời kỳ lịch sử.
.jpg)
Chiều cao hết quai bình 12cm; Chu vi vòng bụng bình 38cm
Thông tin hiện vật:
* Loại hình: Bình vôi gốm
* Chất liệu: Men ngọc
* Chiều cao: ~12cm
* Chu vi bụng: ~38cm
* Tình trạng: Còn dấu vết sử dụng, men rạn tự nhiên
Bình vôi giai đoạn Lý - Trần: Dấu ấn vật chất của một nền văn hóa thuần Việt
Thông tin liên hệ:
Nhà sưu tập Đặng Hồng Ngọc
Số điện thoại: 0983 438 444
Lưu Ly