Những ngày đầu năm 2026, xã Mường Bi rộn ràng chuẩn bị cho Lễ hội Khai hạ dân tộc Mường tỉnh Phú Thọ. Từ sân vận động trung tâm đến miếu cổ xóm Lũy Ải, công tác tổ chức đang được khẩn trương triển khai. Với quy mô tổ chức cấp tỉnh cùng nhiều nét đổi mới, lễ hội hứa hẹn trở thành điểm nhấn văn hóa đặc sắc, góp phần tôn vinh và lan tỏa giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của đồng bào Mường.
Nơi tổ chức nghi thức rước kiệu Quốc Mẫu Hoàng Bà từ Miếu thờ xóm Luỹ (xóm Luỹ Ải) xuống sân vận động
Chúng tôi có mặt tại Sân vận động xã Mường Bi – tâm điểm của các hoạt động lễ hội, đang diễn ra Giải bóng chuyền chào mừng Tết Dương lịch 2026. Sân vận động đã chuẩn bị mặt bằng đảm bảo để diễn ra các hoạt động chính của lễ hội với màn hòa tấu chiêng Mường của của 400 nghệ nhân và màn trình diễn nghệ thuật chào mừng đặc sắc với sự tham dự đông đảo của các đại biểu, du khách trong và ngoài tỉnh. Rời sân vận động, đến thăm Miếu thờ xóm Lũy Ải – nơi lưu giữ hồn cốt tâm linh của vùng đất Mường Bi. Tại đây, công tác vệ sinh, chỉnh trang khuôn viên miếu đang được tích cực thực hiện. Theo kế hoạch, đây là nơi sẽ diễn ra nghi thức rước kiệu Quốc Mẫu Hoàng Bà, một trong những hoạt động quan trọng nhất của phần Lễ.
Lãnh đạo UBND và các ban, ngành xã Mường Bi kiểm tra cơ sở vật chất phục vụ lễ hội
Trao đổi về công tác chuẩn bị Lễ hội Khai hạ dân tộc Mường tỉnh Phú Thọ năm 2026, đồng chí Bùi Minh Hồng, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Bi cho biết, ngay từ tháng 10/2025, địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch, xin chủ trương tổ chức lễ hội với quy mô cấp tỉnh. Đến nay, các nội dung cơ bản đã được hoàn thiện, từ ban hành thể lệ đến việc mời các xã vùng lân cận tham gia.
Theo đồng chí Bùi Minh Hồng, lễ hội năm nay có nhiều điểm mới cả về hình thức và nội dung. Bên cạnh các hoạt động truyền thống, Ban Tổ chức đưa vào phần thi trình diễn trang phục dân tộc Mường dành cho người dân và du khách, kết hợp hoạt động check-in, lan tỏa giá trị di sản trên mạng xã hội. Đáng chú ý, lần đầu tiên lễ hội tổ chức thi chim tại Nhà văn hóa xóm Lũy Ải nhằm đề cao ý thức bảo vệ thiên nhiên. Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin được đẩy mạnh thông qua mã QR Code giới thiệu không gian văn hóa, truy xuất nguồn gốc sản phẩm và thanh toán không dùng tiền mặt tại các gian hàng.
Lễ hội Khai hạ dân tộc Mường tỉnh Phú Thọ năm 2026 tiếp tục được tổ chức với quy mô cấp tỉnh, diễn ra trong 3 ngày (từ 22 – 24/2/2026, tức mùng 6 đến mùng 8 tháng Giêng năm Bính Ngọ). Lễ hội có sự tham gia phối hợp của nhiều xã, phường trong và ngoài khu vực như Mường Vang, Mường Thàng, Mường Động, Mường Hoa, Tân Lạc, Toàn Thắng, Vân Sơn, Thanh Sơn, Tu Vũ, Sông Lô và phường Vân Phú, tạo nên không gian văn hóa đa dạng, thống nhất sau các giai đoạn sáp nhập.
Bên cạnh phần lễ được tổ chức trang trọng, phần hội là điểm nhấn nổi bật với 13 hoạt động thi và 13 hoạt động trình diễn. Các nội dung thi gồm trình diễn trang phục dân tộc, trưng bày trại văn hóa, ẩm thực, hát đối, séc bùa, đan lát, giã gạo, đánh mảng, bắn nỏ, kéo co, đẩy gậy, bóng chuyền, thi chim. Các hoạt động trình diễn và trải nghiệm phong phú như dệt thổ cẩm, làm bánh, cơm lam, xôi ngũ sắc, rượu cần, lịch tre (Lịch Đoi), múa sạp, trò chơi dân gian, trình diễn dân ca Mường, giao lưu hát xoan – Phú Thọ, trống quân. Đặc biệt, chương trình nghệ thuật chào mừng và trình diễn chiêng Mường với sự tham gia của hơn 400 nghệ nhân, hạt nhân văn nghệ hứa hẹn tạo dấu ấn đậm nét.
Theo Phó Chủ tịch UBND xã Mường Bi Bùi Minh Hồng, dù còn gặp khó khăn về nhân sự và không gian tổ chức, tiềm ẩn nguy cơ ùn tắc giao thông, Ban Tổ chức đã chủ động xây dựng các phương án bảo đảm an ninh, trật tự, huy động tối đa lực lượng nghệ nhân, cán bộ và công an các địa phương phối hợp, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho lễ hội.
Với sự chuẩn bị chu đáo, bài bản và tinh thần hiếu khách của người dân xứ Mường, Lễ hội Khai hạ dân tộc Mường tỉnh Phú Thọ năm 2026 không chỉ là hoạt động văn hóa truyền thống đầu Xuân mà còn góp phần kết nối di sản, thúc đẩy phát triển du lịch và kinh tế – xã hội địa phương theo hướng bền vững.
Hương Lan /Báo và PTTH Phú Thọ