Ắc quy ô tô có tuổi thọ từ 3 đến 7 năm, nhưng thói quen lái xe dưới 20 phút là ''kẻ sát nhân thầm lặng'' làm hỏng bình nhanh chóng.
Ắc quy là bộ phận thường ít được chú ý trên ô tô, nhưng lại đóng vai trò thiết yếu. Nó đảm nhiệm việc cấp điện cho hệ thống đèn chiếu sáng, bảng điều khiển và đặc biệt là khởi động động cơ.
Một người đang thay ắc quy xe. Ảnh: Tire One
Cũng như mọi loại pin và ắc quy khác, ắc quy ô tô bị lão hóa theo thời gian, khiến tuổi thọ trở thành mối quan tâm lớn đối với những người đang cân nhắc thay ắc quy mới. Hư hỏng hoặc chết ắc quy là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến xe không thể khởi động.
Tuổi thọ trung bình của một ắc quy chì–axít mới nằm trong khoảng từ ba đến năm năm. Các loại ắc quy công nghệ AGM (Absorbent Glass Mat) thường bền hơn, có thể hoạt động bốn đến bảy năm tùy điều kiện thực tế.
Dù vậy, đây chỉ là con số ước tính. Những yếu tố như bỏ qua bảo dưỡng định kỳ, quên tắt đèn xe hoặc thói quen sử dụng không hợp lý đều có thể rút ngắn đáng kể vòng đời ắc quy.
Khi ắc quy bắt đầu suy yếu, xe sẽ xuất hiện một số dấu hiệu cảnh báo như động cơ đề yếu, còi báo động phát âm thanh nhỏ hoặc đèn chiếu sáng giảm độ sáng, đặc biệt khi xe đang chạy không tải.
Tuổi thọ của ắc quy ô tô bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau. Một trong số đó là thói quen sử dụng xe. Những chuyến đi ngắn dưới 20 phút diễn ra quá thường xuyên có thể khiến ắc quy không kịp nạp lại, bởi mỗi lần khởi động, động cơ phải tiêu thụ lượng điện lớn hơn mức máy phát điện có thể bù lại trong quãng đường ngắn.
Nếu điều này diễn ra liên tục, ắc quy sẽ nhanh chóng suy yếu dù còn tương đối mới. Hành vi tưởng như vô hại như để quên đèn hoặc radio bật quá lâu có thể gây ra hiện tượng tiêu hao điện ngầm, là nguyên nhân khiến ắc quy hết sạch chỉ sau một đêm.
Sạc kích lại có thể giúp xe nổ máy trở lại, nhưng việc để ắc quy bị xả sâu thường xuyên sẽ rút ngắn đáng kể tuổi thọ của nó.
Nhiệt độ môi trường cũng đóng vai trò quan trọng. Điều kiện quá nóng hoặc quá lạnh đều làm giảm hiệu suất và tuổi thọ của ắc quy. Các cực ắc quy bị oxy hóa hoặc việc để xe lâu ngày không sử dụng cũng là những yếu tố khiến ắc quy nhanh xuống cấp.
Có một số cách giúp người dùng kéo dài tuổi thọ cho ắc quy mới. Việc hạn chế các chuyến đi ngắn và duy trì thời gian vận hành động cơ khoảng 20 phút hoặc hơn mỗi lần sử dụng sẽ giúp máy phát điện giữ ắc quy ở mức nạp ổn định. Điều này không chỉ giúp ắc quy bền hơn mà còn tốt cho sức khỏe tổng thể của động cơ.
Ngoài ra, cần đảm bảo rằng tất cả thiết bị điện trên xe được tắt hoàn toàn khi xe dừng, tránh để hệ thống âm thanh, đèn nội thất hoặc các phụ kiện khác tiêu thụ điện không cần thiết.
Khi phải để xe trong thời gian dài, việc tháo cọc âm của ắc quy có thể giúp hạn chế tình trạng xả điện tự nhiên. Một lựa chọn khác là sử dụng bộ sạc duy trì (trickle charger) nếu có điều kiện.
Việc vệ sinh định kỳ các cọc và đầu nối cũng mang lại hiệu quả rõ rệt. Ắc quy rất dễ bị bám muối, tạo lớp ăn mòn ở các đầu cực, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nạp và xả. May mắn là việc làm sạch khá đơn giản với những dung dịch phổ biến, có thể tìm thấy dễ dàng tại Việt Nam.
Ngoài những biện pháp trên, việc tuân thủ lịch bảo dưỡng tổng thể và tránh để xe dưới trời nắng quá lâu cũng giúp giảm tác động tiêu cực của nhiệt độ lên ắc quy. Đây đều là những thao tác nhỏ nhưng góp phần kéo dài tuổi thọ và giảm nguy cơ phải thay ắc quy mới quá sớm.
Hải Hà (SlashGear)
Nhà báo và Công luận