AI rút ngắn thiết kế xe từ vài ngày xuống vài giờ, nhưng đặt ngành ô tô trước ranh giới giữa sự bứt phá và vô hồn.
Những hình ảnh siêu thực do trí tuệ nhân tạo tạo ra đang ngày càng xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội. Điều này đặt ra câu hỏi liệu những chiếc ô tô trong tương lai có thể được thiết kế bởi AI hay không.
.png)
Hình minh họa một chiếc ô tô được thiết kế bởi AI. Ảnh: Auto Express
Theo chia sẻ từ nhiều nhà thiết kế ô tô hàng đầu thế giới, câu trả lời là có. AI thậm chí đã trở thành một công cụ hỗ trợ quen thuộc trong quy trình sáng tạo của các hãng xe lớn.
Tại Citroen, giám đốc thiết kế Pierre Leclercq cho biết đội ngũ của ông đang thử nghiệm AI như một nguồn cảm hứng mới.
Họ cung cấp cho hệ thống những hình ảnh rất đa dạng, từ chiếc đèn bàn có tạo hình độc đáo đến các chi tiết của dòng xe thể thao. Từ đó, AI tạo ra hàng nghìn ý tưởng gợi mở về các chi tiết thiết kế tiềm năng.
Để đảm bảo an toàn thông tin, Citroen sử dụng một hệ thống AI nội bộ, không kết nối Internet, khác với các nền tảng phổ biến như ChatGPT hay Gemini. Điều này giúp toàn bộ dữ liệu đầu vào và đầu ra đều thuộc quyền kiểm soát của hãng.
Leclercq cho biết AI chưa trực tiếp tạo ra chi tiết nào được đưa lên xe thương mại. Tuy vậy, ông tin rằng chỉ còn là vấn đề thời gian trước khi một ý tưởng nảy mầm từ AI được hoàn thiện và xuất hiện trên một mẫu xe mới.
Trong khi đó, Geely lại khai thác AI theo hướng khác. Thay vì chỉ dùng để gợi ý ý tưởng, hãng xe Trung Quốc áp dụng công nghệ này để tạo ra các bản dựng hình ảnh và mô hình 3D cực kỳ chân thực.
Những bản dựng này được trình bày trực tiếp tới ban lãnh đạo thay cho bản phác thảo truyền thống.
Theo trưởng studio thiết kế Flavien Dachet, AI giúp rút ngắn thời gian tạo ra một bản vẽ chất lượng cao từ vài ngày xuống chỉ vài giờ, dù các nhà thiết kế vẫn phải tinh chỉnh lại để đạt sự hoàn thiện.
Dachet mô tả quy trình làm việc với AI giống như một “trò chơi ping-pong”. Con người định hướng ý tưởng, AI đưa ra loạt gợi ý, nhà thiết kế chọn ra phương án có tiềm năng, chỉnh sửa rồi đưa trở lại hệ thống.
Mỗi vòng lặp giúp ý tưởng trở nên sắc nét và phù hợp hơn với mục tiêu của dự án. Theo ông, AI không thể thay thế sự sáng tạo của con người, nhưng có thể tăng tốc độ phát triển ý tưởng và mở rộng lượng phương án mà nhóm có thể thử nghiệm.
Còn với MG, phó chủ tịch phụ trách thiết kế toàn cầu Jozef Kaban tỏ ra đặc biệt hào hứng với công nghệ mới.
Ông khuyến khích đội ngũ khai thác AI càng nhiều càng tốt, đồng thời xây dựng những vị trí chuyên trách để “tập cho AI trở nên thông minh hơn” thông qua vô số nhiệm vụ và dữ liệu thiết kế.
Kaban nhấn mạnh rằng điều quan trọng nhất là khả năng của nhà thiết kế trong việc chọn ra những ý tưởng phù hợp từ kho tàng gợi ý khổng lồ mà AI đưa ra, cũng như biết đặt câu hỏi và thử thách những gì hệ thống tạo ra.
Tuy nhiên, không phải ai trong giới thiết kế cũng hoàn toàn tin tưởng vào trí tuệ nhân tạo. Nhà thiết kế huyền thoại người Anh Peter Stevens, tác giả của McLaren F1, tỏ ra hoài nghi khi cho rằng AI chưa thể gọi là “trí tuệ” đúng nghĩa.
Ông lo ngại một số nhà thiết kế thiếu ý tưởng đang phụ thuộc vào AI một cách sai lầm, trong khi sự nguyên bản và tầm nhìn sáng tạo mới là cốt lõi của nghề.
Stevens cho rằng AI thiếu khả năng tạo ra đột phá thực sự. Ông lấy ví dụ rằng dù có cung cấp toàn bộ dữ liệu về dòng Traction Avant của Citroen, hệ thống cũng khó lòng “nghĩ ra” được mẫu Citroen DS mang tính cách mạng ra đời 20 năm sau đó.
Khi thử nghiệm với một trình tạo ảnh tiên tiến, kết quả mà nhóm phóng viên thu được chỉ là những thiết kế đẹp mắt nhưng thiếu sắc thái, thậm chí vay mượn từ các mẫu xe hiện đại như DS 9 hay C5 X dù đã yêu cầu hệ thống chỉ sử dụng tài liệu được cung cấp.
Dù vậy, Stevens vẫn khuyến khích các nhà thiết kế trẻ tiếp cận AI để hiểu cách nó vận hành, giống như cách sinh viên mỹ thuật phải học vẽ hình người trước khi phát triển phong cách cá nhân.
Theo ông, AI có thể hữu ích trong quá trình đào tạo, nhưng không nên trở thành cái nạng khiến thế hệ trẻ lười phát triển kỹ năng và ngôn ngữ thiết kế của chính mình.
Ông bày tỏ lo ngại rằng việc quá phụ thuộc vào AI hay các công cụ số sẽ khiến các bản vẽ trở nên na ná nhau, bóp nghẹt sự sáng tạo cá nhân.
Áp lực rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm và tạo ra lợi nhuận nhanh có thể thúc đẩy các hãng xe lạm dụng AI, nhưng điều này có thể làm mất đi bản sắc thiết kế độc đáo mà ngành công nghiệp ô tô đã dày công xây dựng.
Đến thời điểm hiện tại, AI vẫn chỉ là “trợ lý” hỗ trợ các nhà thiết kế tiết kiệm thời gian, khơi gợi ý tưởng và giúp trình bày tầm nhìn sáng tạo trước ban lãnh đạo.
Những hạn chế vẫn còn đó, nhưng con người chính là yếu tố điều hướng và hoàn thiện các gợi ý của hệ thống.
Tương lai có thể chứng kiến AI đóng vai trò lớn hơn trong thiết kế ô tô. Điều này có thể dẫn tới một thế hệ xe mới đột phá, nhưng cũng không loại trừ nguy cơ tạo ra những chiếc xe “vô hồn” và sáo rỗng.
Thách thức của các nhà thiết kế nằm ở việc dung hòa giữa công nghệ và cảm xúc, sử dụng AI như một công cụ mạnh mẽ nhưng không để nó lấn át sự sáng tạo, trực giác và dấu ấn cá nhân.
Hải Hà (Auto Express)
Nhà báo và Công luận