Chiều 8/10, tại Hà Nội, Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III năm 2026 (CEF III) chính thức khai mạc với chủ đề “Động lực tăng trưởng từ nguồn nhân lực chất lượng cao”. Diễn đàn tập trung phân tích vai trò của nguồn nhân lực trong nâng cao năng suất, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tăng sức cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng cho cộng đồng doanh nghiệp Thủ đô.
CEF III do UBND thành phố Hà Nội và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chỉ đạo; Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME) là đầu mối tổ chức, điều phối cùng mạng lưới 18 đơn vị đồng chủ trì.
Nhân lực chất lượng cao phải tạo ra giá trị thực
Phát biểu tại phiên khai mạc, GS.TS Mạc Quốc Anh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội, cho biết CEF III là bước phát triển tiếp theo trong chuỗi ba kỳ Diễn đàn Kinh tế Thủ đô.
Ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HANOISM
Nếu CEF I tập trung vào AI, thương mại điện tử và các công cụ số nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ, mở rộng thị trường, đổi mới phương thức kinh doanh; CEF II tập trung vào vốn, M&A, đầu tư, phát triển nhà cung ứng, nội địa hóa và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, thì CEF III đặt trọng tâm vào yếu tố con người - lực lượng trực tiếp vận hành công nghệ, sử dụng nguồn vốn, phát triển thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.
Theo GS.TS Mạc Quốc Anh, nguồn nhân lực chất lượng cao không nên chỉ được đánh giá qua bằng cấp, chức danh hay số lượng nhân sự quản lý, mà quan trọng hơn là năng lực thực thi và khả năng tạo ra giá trị cho doanh nghiệp.
Các nhóm năng lực được đặt ra gồm lãnh đạo, quản trị, tài chính, đầu tư; ứng dụng AI, dữ liệu và tự động hóa; bán hàng, marketing, thương mại điện tử, xuất khẩu, logistics; cùng đội ngũ kỹ sư, kỹ thuật viên và lao động lành nghề.
Hiệu quả sử dụng nhân lực cần được phản ánh bằng những kết quả cụ thể như năng suất lao động, giá trị gia tăng, chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh. Do đó, doanh nghiệp cần xác định rõ những năng lực còn thiếu, phương án bổ sung và cách thức tổ chức, sử dụng nhân sự phù hợp, thay vì chỉ tập trung vào tuyển dụng hoặc đào tạo đơn thuần.
Mở rộng hợp tác đào tạo nhân lực AI
Phát biểu tại Diễn đàn, Ngài Kanat Tumysh, Đại sứ Cộng hòa Kazakhstan tại Việt Nam, nhấn mạnh con người tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong bối cảnh công nghệ đang làm thay đổi mạnh mẽ phương thức sản xuất, quản trị và hoạt động kinh tế.
Ông Kanat Tumysh, Đại sứ Kazakhstan tại Việt Nam
Theo Đại sứ, công nghệ không tự tạo ra thịnh vượng. Tri thức, khả năng sáng tạo, tư duy và quyết tâm của con người mới quyết định cách công nghệ được ứng dụng và chuyển hóa thành giá trị cho xã hội.
Kazakhstan xác định đầu tư vào con người là một ưu tiên chiến lược, tập trung vào giáo dục, nghiên cứu khoa học, kỹ năng số và trình độ kỹ thuật cho thế hệ trẻ. Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa trường đại học, doanh nghiệp, cơ quan nhà nước và các tổ chức nghiên cứu, đồng thời gắn đào tạo với yêu cầu thực tiễn của sản xuất, kinh doanh.
Đại sứ Kanat Tumysh cho biết Kazakhstan đã thành lập Đại học Trí tuệ nhân tạo tại thủ đô Astana trong năm 2026 và mời sinh viên Việt Nam tới học tập, nghiên cứu.
Đây được xem là cơ hội để hai nước mở rộng hợp tác trong đào tạo nhân lực AI, công nghệ cao và kinh tế số; thúc đẩy trao đổi học thuật, đào tạo kỹ thuật, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo giữa các cơ sở giáo dục, tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp và chuyên gia.
Nhận diện điểm nghẽn, tạo động lực tăng trưởng
Một trong những vấn đề trọng tâm được đặt ra tại CEF III là những điểm nghẽn đang cản trở doanh nghiệp Thủ đô nâng cao năng suất và mở rộng quy mô trong bối cảnh Hà Nội hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Các vấn đề được tập trung làm rõ gồm năng suất, công nghệ, vốn, thị trường, liên kết chuỗi và chất lượng nguồn nhân lực; đồng thời xác định những năng lực cần thiết để doanh nghiệp khắc phục hạn chế và tạo ra tăng trưởng thực chất.
Mở đầu nội dung chuyên môn của Diễn đàn là báo cáo “Hà Nội 2026 - Thực trạng doanh nghiệp, điểm nghẽn và yêu cầu tạo động lực tăng trưởng mới”. Báo cáo tập trung nhận diện những lĩnh vực doanh nghiệp Hà Nội có lợi thế, những hạn chế còn tồn tại và các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng mở rộng quy mô, đổi mới công nghệ, tiếp cận thị trường, hấp thụ vốn và tham gia chuỗi giá trị.
Giới thiệu mạng lưới 18 đơn vị đồng chủ trì
Trên cơ sở đó, 5 báo cáo chuyên đề đi sâu vào các nhóm vấn đề gắn trực tiếp với nguồn nhân lực và tăng trưởng. Trong đó, các nội dung tập trung vào tuyển dụng, đào tạo và chuyển hóa năng lực thành năng suất; phát triển nhân lực công nghệ cao, AI, dữ liệu và tự động hóa; nhân lực quản trị, tài chính và M&A; nhân lực thị trường, thương mại điện tử, xuất khẩu, logistics; cùng nguồn nhân lực kỹ thuật, sản xuất, bán lẻ và chuỗi giá trị.
Điểm đáng chú ý là các chuyên đề hướng tới những giải pháp có khả năng triển khai thực tế, từ tuyển dụng, đào tạo, tái đào tạo đến sử dụng và giữ chân nhân sự. Hiệu quả cũng được đặt trong mối liên hệ với các chỉ tiêu cụ thể như năng suất, doanh số, chất lượng sản phẩm, khả năng hấp thụ vốn và năng lực tham gia chuỗi giá trị.
Trong khuôn khổ Diễn đàn, Hội đồng Chuyên gia cấp cao CEF gồm 9 thành viên cũng chính thức ra mắt, do PGS.TS Trần Đình Thiên làm Chủ tịch, cùng mạng lưới 18 đơn vị đồng chủ trì.
CEF III được kỳ vọng tạo thêm diễn đàn kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, chuyên gia và các cơ sở đào tạo, qua đó góp phần nhận diện đúng nhu cầu nhân lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Thủ đô.
Mạnh Hà