Nhiều nhà đầu tư ở Hàn Quốc đã mạnh tay vay mượn để chạy theo làn sóng tăng giá chứng khoán, để rồi giờ đây phải đối mặt nguy thua lỗ nặng nề và rơi tình trạng nợ nần sau khi thị trường đảo chiều.
Bảng chỉ số chứng khoán tại thủ đô Seoul. Ảnh: Yonhap
Moon, nhân viên văn phòng 28 tuổi, đầu năm nay đã vay 15 triệu won (tương đương 10.700USD) từ thẻ tín dụng để đầu tư vào cổ phiếu. Khi giá cổ phiếu lao dốc gần đây, Moon thua lỗ nặng trong khi dư nợ thì vẫn còn đó. “Khi giá cổ phiếu tăng, tôi nghĩ có thể nhanh chóng trả nợ. Hiện cổ phiếu giảm và thua lỗ quá nhiều, tôi không thể bán ra trong khi tiền lãi vẫn tăng đều. Mỗi khi nhận lương, việc đầu tiên tôi làm là trả nợ tín dụng. Do đó, tôi phải cắt giảm các cuộc gặp gỡ bạn bè và ăn uống bên ngoài” - Moon chia sẻ.
Moon là ví dụ điển hình của nhóm nhà đầu tư ở Hàn Quốc sẵn sàng vay mượn để đặt cược vào thị trường chứng khoán. Đáng lo ngại, nhóm người vay ở độ tuổi dưới 20 và trên 60 có tỷ lệ nợ quá hạn đối với các khoản vay tín dụng cao hơn so với các nhóm tuổi khác.
Theo dữ liệu của Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc, tỷ lệ nợ quá hạn đối với các khoản vay tín chấp tại 5 ngân hàng lớn của xứ kim chi, gồm KB Kookmin, Shinhan, Hana, Woori và NongHyup, hồi cuối tháng 6 ở mức 0,67% đối với nhóm khách hàng dưới 20 tuổi và 0,59% đối với nhóm từ 60 tuổi trở lên, cao hơn nhiều so với mức trung bình chung 0,35%. Dư nợ tín chấp của hai nhóm khách hàng này lần lượt là 3.600 tỉ won và 10.600 tỉ won. Con số này ở các nhóm tuổi từ 30-50 dao động từ 20.000-30.000 tỉ won.
Trong khi đó, tỷ lệ nợ thấu chi quá hạn đối với nhóm khách hàng từ 60 tuổi trở lên và nhóm từ 20 tuổi trở xuống lần lượt là 0,37% và 0,33%, cao hơn mức trung bình chung 0,22%. Số dư nợ tín dụng tại 5 ngân hàng nói trên tăng 8,5%, từ mức 3.990 tỉ won vào cuối năm ngoái lên 4.330 tỉ won vào cuối tháng 6. Trong đó, nhóm khách hàng ở độ tuổi 40 nợ 1.570 tỉ won (chiếm 36,3%), nhóm 50 tuổi 30,7%, 30 tuổi 20,3%, từ 60 tuổi trở lên 10,4% và nhóm dưới 20 tuổi là 2,3%.
“Ngày càng nhiều người vay tiền để đầu tư với kỳ vọng thị trường chứng khoán tăng điểm trong nửa đầu năm nay. Trong khi nhiều người trong độ tuổi từ 20 trở xuống mới bắt đầu sự nghiệp, nhiều người từ 60 tuổi trở lên đã nghỉ hưu. Do đó, cả 2 nhóm này có thể có thu nhập thấp hơn và có khả năng trả nợ yếu hơn. Việc giá cổ phiếu giảm mạnh gần đây khiến họ ngày càng thua lỗ và khó trả nợ” - Yang Jun-sok, giáo sư kinh tế tại Đại học Công giáo Hàn Quốc, nhận định.
Tại 10 công ty chứng khoán hàng đầu Hàn Quốc, dư nợ vay ký quỹ (tổng số tiền mà các công ty chứng khoán cho nhà đầu tư vay để mua cổ phiếu) ở nhóm nhà đầu tư trên 60 tuổi tăng tới 45,7%, vượt xa mức tăng chung 36,3%.
Chưa kể, nhóm các nhà đầu tư lớn tuổi cũng “sa lầy” vào các khoản vay thế chấp bằng cổ phiếu. Dư nợ vay tại 10 công ty chứng khoán nói trên đạt 2.900 tỉ won vào cuối tháng 5, tăng 24,3% so với cuối năm ngoái. Trong đó, các nhà đầu tư từ 60 tuổi trở lên chiếm 1.830 tỉ won, tương đương 63% tổng dư nợ.
Theo tờ Korea Joongang Daily, Chỉ số chứng khoán tổng hợp Hàn Quốc (KOSPI) đã lao dốc từ mức đỉnh trong phiên giao dịch tháng 6 xuống mức đáy trong phiên giao dịch cuối tháng 7. Giáo sư Yang lo ngại, nếu các nhà đầu tư lớn tuổi vay tiền dựa trên số cổ phiếu đang nắm giữ để tiếp tục đầu tư, thì việc giá cổ phiếu sụt giảm kết hợp tình trạng chậm trả nợ có thể khiến tài sản thế chấp bị thanh lý bắt buộc, đồng thời khiến các khoản lỗ ngày càng thêm trầm trọng.
TRÍ VĂN /Báo điện tử Cần Thơ