Giai đoạn hợp tác mới giữa Việt Nam và Nga đang tạo ra những xung lực rõ nét cho các hoạt động đầu tư, thương mại song phương. Ở lĩnh vực nông - lâm - thủy sản, mặt hàng cá ngừ trở thành điểm sáng tiêu biểu khi ghi nhận mức bứt phá kim ngạch tại thị trường này.
Dù vậy, cơ hội luôn đi kèm thử thách; thách thức về chi phí vận chuyển, rủi ro thanh toán và sức ép cạnh tranh từ các đối thủ quốc tế đòi hỏi ngành hàng thủy sản phải có chiến lược thích ứng căn động để giữ vững đà tăng trưởng.
Số liệu thống kê từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho thấy, tổng giá trị xuất khẩu cá ngừ sang Nga trong 7 tháng đầu năm 2026 đạt xấp xỉ 33,4 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2025, con số này thể hiện mức tăng vượt bậc 72%. Khi đặt trong tương quan với các thị trường tiêu thụ cá ngừ lớn khác của Việt Nam, Nga chính là khu vực có tốc độ tăng trưởng dẫn đầu trong khoảng thời gian này.
.png)
Cá ngừ Việt Nam tăng 72% kim ngạch xuất khẩu sang Nga trong 7 tháng đầu năm 2026
Đáng chú ý, đà đi lên của kim ngạch không đến từ những đột biến ngắn hạn hay một vài lô hàng quy mô lớn. Hoạt động giao thương diễn ra ổn định và duy trì nhịp độ liên tục suốt nhiều tháng. Sự nhất quán này phản ánh cầu tiêu dùng thực tế đối với sản phẩm cá ngừ tại Nga đang phục hồi tích cực, đồng thời khẳng định khả năng thâm nhập thị trường ngày càng hiệu quả của các đơn vị xuất khẩu trong nước.
Việc hai quốc gia thống nhất củng cố quan hệ đối tác trong thời kỳ mới đã đặt nền móng quan trọng để tăng cường kết nối kinh tế. Đối với thủy sản – ngành hàng vốn còn nhiều dư địa chưa khai thác hết tại Nga – đây là cơ hội lớn để mở rộng diện phủ. Quyết tâm chính trị từ hai phía giúp tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục và gia tăng tính bền vững cho chuỗi cung ứng.
Bên cạnh đó, các cam kết từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh Kinh tế Á - Âu (VN-EAEU FTA) tiếp tục mang lại lợi thế trực tiếp. Nhờ biểu thuế ưu đãi, hàng hóa Việt Nam có thêm dư địa cạnh tranh về giá bán. Đây là đòn bẩy thiết thực giúp doanh nghiệp đàm phán hợp đồng thuận lợi hơn và từng bước đưa các sản phẩm cá ngừ đóng hộp, đông lạnh tiến sâu vào hệ thống phân phối nội địa của Nga.
Dù đón nhận nhiều tín hiệu khả quan, hành trình hiện thực hóa tiềm năng thị trường Nga vẫn vướng phải ba điểm nghẽn chính. Đầu tiên là bài toán logistics và vận tải, khi biến động của các tuyến hàng hải quốc tế làm kéo dài thời gian giao hàng và đẩy chi phí cước biển lên cao, trực tiếp làm giảm biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Tiếp theo là rào cản ở kênh thanh toán, bởi những vướng mắc trong giao dịch tài chính quốc tế buộc các bên phải tìm kiếm giải pháp thanh toán thay thế, làm phát sinh thêm chi phí trung gian và rủi ro biến động tỷ giá.
Sau cùng là áp lực từ sức cạnh tranh nguồn cung, khi nhiều quốc gia xuất khẩu thủy sản lớn cũng đang đẩy mạnh hiện diện tại Nga với lợi thế riêng về quy mô giá rẻ hoặc vị trí địa lý gần hơn.
Khuyến nghị từ VASEP nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chủ động thích ứng để bảo vệ thành quả tăng trưởng. Các đơn vị xuất khẩu cần đa dạng hóa phương thức vận tải, đàm phán tuyến đường linh hoạt nhằm giảm chi phí giao nhận. Song song đó, việc chuyển dịch cơ cấu sản phẩm sang các dòng chế biến sâu, đóng hộp có giá trị gia tăng cao sẽ giúp tối ưu hóa lợi nhuận trên mỗi đơn hàng. Cuối cùng, việc tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn thực phẩm của Nga là điều kiện bắt buộc để hàng hóa thông quan thuận lợi, tránh các rủi ro phát sinh tại cảng đích.
Mức tăng 72% trong 7 tháng đầu năm 2026 là tín hiệu tích cực khẳng định vị thế của cá ngừ Việt Nam. Việc tháo gỡ thành công các rào cản vận hành sẽ là chìa khóa để ngành hàng này xây dựng chỗ đứng vững chắc tại thị trường Nga trong dài hạn.
Hoàng Sơn /Doanh nghiệp và Hội nhập