Sự phát triển của công nghệ mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng là mảnh đất màu mỡ cho tội phạm mạng. Thời gian gần đây, tại Hà Nội, nhiều sinh viên và người trẻ có nhu cầu tìm việc làm thêm đã sập bẫy chiêu trò tinh vi giả mạo phụ huynh chuyển tiền, sau đó dẫn dụ nạn nhân truy cập vào các đường dẫn giả mạo nhằm chiếm đoạt tài sản.
Dàn dựng kịch bản lừa đảo tinh vi
Đánh vào tâm lý cần việc nhanh, nhẹ nhàng, các đối tượng lừa đảo đã thiết kế những kịch bản vô cùng tinh vi, biến tướng từ hình thức môi giới gia sư truyền thống sang không gian mạng.
Mới đây, một bạn trẻ đã lên tiếng về việc bản thân trở thành nạn nhân của chiêu trò lừa đảo thông qua giới thiệu việc làm gia sư. Các đối tượng đã lợi dụng nhu cầu tìm việc dạy thêm và lòng tin của các bạn trẻ để dàn dựng kịch bản lừa đảo tinh vi.
Theo chia sẻ của nạn nhân, cô nhìn thấy bài đăng tìm gia sư cho con trong một hội nhóm trên mạng xã hội nên để lại thông tin cá nhân và số điện thoại liên hệ. Sau đó, một người tự nhận là phụ huynh đã kết nối qua Zalo rồi Messenger.
Đánh vào tâm lý cần việc nhanh, nhẹ nhàng, lương cao, các đối tượng lừa đảo đã thiết kế những kịch bản vô cùng tinh vi
Đối tượng giới thiệu mình là cặp vợ chồng đang làm việc tại Đài Loan (Trung Quốc), để con ở Việt Nam cho ông bà chăm sóc. Với giọng điệu chân thành, câu chuyện được kể khá chi tiết về việc con học sa sút, cần người vừa dạy học vừa bầu bạn cùng với con.
Theo bạn nữ này, câu chuyện được chia sẻ rất chân thực và bạn không có cảm giác nghi ngờ. ''Họ có đề xuất gửi cho mình chi phí 2 triệu tiền xăng xe để hỗ trợ mình, mình đã từ chối rất nhiều lần thì họ bảo là nếu như mình không nhận số tiền 2 triệu đó thì mình cứ gửi cho họ số điện thoại và số tài khoản để họ đăng ký cho mình nhận tiền lương mỗi tháng. Mình tiếp tục từ chối thì họ bảo vì ông bà ở Việt Nam không rành về tài khoản ngân hàng nên mọi giao dịch học phí thì đều qua ba mẹ của bé'', nạn nhân cho biết.
Chỉ sau vài ngày, đối tượng lừa đảo gửi cho bạn nữ biên lai giao dịch là đã gửi 2 triệu đồng vào tài khoản của bạn và đề nghị bạn xác nhận tài khoản để thực hiện thanh toán quốc tế.
Đối tượng sau đó gửi đường link, dẫn đến trang web mạo danh của Western Union (dịch vụ thanh toán quốc tế). Để xác nhận tài khoản bạn phải điền thông tin tài khoản, mật khẩu và mã xác nhận.
Đối tượng đã gọi video qua messenger và chia sẻ màn hình giao dịch để hướng dẫn. Sau 1 giờ liên tục trao đổi trong tình trạng bị thúc ép, nạn nhân đã truy cập đường dẫn do đối tượng gửi và bị mất hơn 30 triệu đồng.
“Cách nói chuyện rất gấp gáp, thô lỗ và liên tục hối thúc. Họ bảo sắp đóng giao dịch nên mình làm rất nhanh, không kịp đọc bất kỳ tin nhắn, hay dòng chữ nào từ ứng dụng ngân hàng”, nạn nhân kể lại.
Ngoài thủ đoạn nêu trên, các đối tượng lập tài khoản mạng xã hội ảo, đăng tải thông tin tuyển gia sư dạy trực tuyến hoặc trực tiếp với mức thù lao hấp dẫn từ 200.000 đến 400.000 đồng/buổi. Khi có người kết nối, đối tượng sẽ đóng vai những phụ huynh học sinh có tri thức, lịch sự, tạo niềm tin tuyệt đối bằng cách hỏi han kỹ lưỡng về học lực, thời gian biểu của sinh viên.
Sau khi thống nhất lịch dạy, "phụ huynh" chủ động yêu cầu số tài khoản ngân hàng của sinh viên để chuyển khoản trước tiền học phí cả tháng nhằm "làm tin". Tuy nhiên, ngay sau đó, kịch bản lừa đảo chính thức bắt đầu. Đối tượng sẽ gửi một ảnh chụp màn hình giao dịch chuyển khoản thành công, nhưng số tiền lớn hơn gấp nhiều lần số tiền thực tế phải trả (ví dụ, học phí 2 triệu đồng nhưng ảnh chụp lại là 20 triệu đồng). Kèm theo đó là lời thanh minh đầy lo lắng về việc "ấn nhầm số 0" hoặc "chuyển khoản nhầm từ tài khoản công ty" và khẩn thiết nhờ sinh viên hoàn trả lại số tiền thừa.
Đáng nói, khi sinh viên kiểm tra tài khoản thực tế chưa nhận được tiền và thắc mắc, đối tượng sẽ lý giải do nghẽn mạng, chuyển liên ngân hàng nên tiền đi chậm. Để tăng tính thuyết phục và hối thúc nạn nhân, chúng gửi một đường dẫn, tự xưng là "Cổng liên kết xác thực của ngân hàng" hoặc "Link hủy giao dịch lỗi" và hướng dẫn sinh viên truy cập vào đó để xác nhận việc trả lại tiền. Thực chất, đây là các đường dẫn giả mạo. Ngay khi nạn nhân nhập thông tin đăng nhập và mã OTP, quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng hoàn toàn rơi vào tay kẻ gian, toàn bộ số tiền có trong tài khoản của sinh viên liền "bốc hơi" trong tích tắc.
Cần nhận diện rõ để tự bảo vệ mình
Ông Lê Phước Hòa, Giám đốc công nghệ của doanh nghiệp xã hội Chống lừa đảo, cho biết theo quan sát và ghi nhận, mỗi ngày Chống lừa đảo tiếp nhận hàng trăm phản ánh từ người dân thông qua các nền tảng của mình. Những nhóm bị tác động nặng nề nhất bao gồm phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi và người khuyết tật. Đây là các đối tượng đặc biệt dễ bị tổn thương trước những hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi.
.jpg)
Người dân tuyệt đối không truy cập đường link lạ, không click vào bất kỳ liên kết nào được gửi từ người lạ qua tin nhắn, mạng xã hội. Ảnh minh họa
Để không trở thành "mồi ngon" cho tội phạm mạng, ông Lê Phước Hòa khuyến cáo người dân, đặc biệt là các bạn trẻ tuyệt đối không truy cập đường dẫn lạ, không click vào bất kỳ liên kết nào được gửi từ người lạ qua tin nhắn, mạng xã hội, dù giao diện có giống ngân hàng đến thế nào.
Nguyên tắc "tiền vào tài khoản mới xử lý", chỉ thực hiện các giao dịch hoàn trả khi và chỉ khi biến động số dư trên ứng dụng chính thức của ngân hàng đã ghi nhận tiền đã vào tài khoản. Tuyệt đối không tin vào ảnh chụp màn hình hóa đơn chuyển tiền.
Cùng với đó, người dân không cung cấp mã OTP, tên đăng nhập, mật khẩu ngân hàng cho bất kỳ ai, dưới bất kỳ hình thức nào. Nếu có nghi ngờ về việc chuyển nhầm tiền, hãy chủ động liên hệ trực tiếp đến tổng đài chăm sóc khách hàng của ngân hàng để được hướng dẫn giải quyết, hoặc đến quầy giao dịch gần nhất, tuyệt đối không tự ý xử lý theo dòng dẫn dụ của đối tượng lạ.
Thị trường việc làm thêm luôn tiềm ẩn nhiều cơ hội nhưng cũng không ít rủi ro. Sự tỉnh táo, trang bị đầy đủ kiến thức về an toàn thông tin chính là chiếc "lá chắn" vững chắc nhất giúp người trẻ tự bảo vệ mình trước những cạm bẫy vô hình nhưng đầy khốc liệt trên không gian số.
Phương Hạnh /HNMO